شديم و براى او در صدد تهيّهء بهترين غذاها برآمديم لكن در خزانهء غيب خود تفحّص كرديم بهتر از گرسنگى غذائى را براى وى نيافتيم » .
پانزدهم : خلوت
و آن بر دو گونه است : خلوت عامّ ، و خلوت خاصّ .
خلوت عامّ عبارتست از كنارهگيرى و عزلت از غير اهل الله خصوصا از صاحبان عقول ضعيفه از عوام مردم مگر به قدر ضرورت :
وَ ذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَعِباً وَ لَهْواً وَ غَرَّتْهُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا
. « 1 » و امّا خلوت خاصّ عبارت است از دورى از جميع مردم . و اگر چه آن در همهء عبادات و اذكار خالى از فضيلت نيست و ليكن در طايفهاى از اذكار كلاميّه بلكه در جميع آنها در نزد مشايخ راه ، شرط است و در آن چند امر معتبر است :
خلوت و دورى از محلّ ازدحام و غوغا و استماع هرگونه صداى مشوّش حال . و ديگر حلّيّت مكان و طهارت آن حتّى السّقف و الجدران « 1 - » ، و بايد به اندازهاى كوچك باشد كه فقط گنجايش يك نفر را بيشتر نداشته باشد و سعى شود كه از زخارف دنيويّه در
هامش
( 1 ) آيهء 70 ، از سورهء 6 : انعام : [ و رها كن كسانى را كه دين خود را به بازى و سرگرمى گرفتهاند و زندگى دنيا فريبشان داده است ] .
( 1 - ) [ ديوارها ] .