أهواء و آراء تودهء مردم قرار ندهد .
دوّم : عزم
همينكه سالك قدم در ميدان مجاهده نهاد حوادثى سخت ، و ناملايماتى از طرف مردم و آشنايان كه صرفا غير از هواى نفس و خواستههاى اجتماعى مقصدى ندارند متوجّه او مىشود و با زبان و عمل او را سرزنش نموده و مىخواهند از رويّه و مقصدش دور كنند ، و از فىالجمله تنافرى كه بين او و آنان در برنامهء زندگى پيدا شده سخت در هراس بوده و به هر وسيله مىكوشند تا سالك تازه به راه افتاده را با تازيانهء ملامت و سرزنش از راه انداخته و قدمهاى او را خرد كنند . و همچنين در هر منزل از منازل سفر البتّه مشكلهاى تازه براى سالك پيش خواهد آمد كه بدون صبر و عزم دفع آنها محال به نظر مىرسد . سالك بايد به حول و قوّهء خدا چنان عزمى داشته باشد تا در برابر همهء اين مشاكل ايستادگى نمايد و با حربهء صبر و توكّل همهء آنها را نابود سازد و با توجّه به عظمت مقصد از اين بادهاى مخوف كه عائق و مانع راه خدا هستند نهراسد و به هيچ وجه به خود بيمى راه ندهد :
وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ
« 1 » -
وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ
« 2 » .
هامش
( 1 ) - آيهء 160 ، از سورهء 3 : آل عمران : [ و بايد مؤمنان بر خداوند توكّل كنند ] .
( 2 ) - آيهء 12 ، از سورهء 14 : إبراهيم : [ و بايد توكّلكنندگان بر خداوند توكّل كنند ] .