تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى ) — صفحة 220

مساهمون:

ص٢٢٠
اسم اعظم ظاهر در جميع مظاهر است . از آنچه كه بيان شد ، فرق بين مراتب الهيه و ربوبيه و كونيه ظاهر گرديد . بعضى از محققان ، مرتبه الهيه را مرتبهء عقل اول دانسته‌اند . چون عقل اول ، مظهر اسم رحمان است و اسم رحمان جامع جميع اسماء است ، نظير اسم اللّه كه جامع جميع اسماء مىباشد . اين مطلب از جهتى ، اگر چه خالى از تحقيق نيست ، چون اسم رحمان اسم است از براى صورت وجود الهى ، باعتبار ظهور آن بنفس حقيقت خود ؛ اسم رحمان باعتبار انبساط و ظهور در ممكنات ، نفس رحمانى و وجود منبسط و فيض مقدس است ؛ ولى ازآنجائىكه اسم جلاله وضع شده است از براى حقيقت جامع وجود ، بانضمام تعين جامع جميع تعينات ، اسم رحمان در تحت حيطهء اين اسم واقع شده است ، لذا تابع اسم اللّه است . فرق بين اسم اللّه و اسم رحمن ، نظير فرق بين عقل اول و حقيقت محمديه « ص » است . حقيقت محمديه « ص » ، چون مظهر اسم اللّه است متجلى در جميع مظاهر است ، لذا عقل اول از تجليّات حقيقت محمديه است .

تذكره و تسجيل

بنا بر اين ، آنچه كه تحقيق نموديم مراتب و تعينات وجود ، عبارتست از تعين اول « مقام او ادنى و مرتبه فيض اقدس » ، و تعين ثانى « مقام قاب قوسين و مقام اسماء و صفات و حضرت علميه » ، و مرتبه عقول طوليه و عرضيه و عالم مثال و عالم شهادت و ماده . حقيقت وجود در جميع مراتب سير مىنمايد و از سير و تجلى وجود ، اين مراتب تعين پيدا مىنمايند . بنا بر اين ، جميع اين مراتب مجلاى ظهور حق و مظهر وجود مطلق است ، هيچ يك از اين مراتب و تعينات مظهر تفصيلى وجود حق و اسماء و صفات حق نمىباشد ، يعنى صلاحيت مظهريت كامل حق را ندارد . مرتبهء تجلى اول كه از آن به حضرت جمع و وجود تعبير نموده‌اند . چون حقايق در اين مقام بنحو كثرت در وحدت موجود است و ظهور تفصيلى ندارد . صلاحيت مظهريت حق را فاقد است . مرتبهء تجلى دوّم نيز صلاحيت مظهريت حق را فاقد