كان من محاسن الزمان قولا و فعلا و معرفة و اصلا و علما و عملا رآه مولانا نصير الدين ابو جعفر محمد بن محمد بن الحسن الطوسى بنيسابور و قال كان شيخا مفوها حسن الاستنباط و المعرفة لكلام المشايخ و العارفين و الائمة السالكين و له ديوان كبير و له منطق الطير من نظمه المثنوى و استشهد على يد التتار بنيسابور قال سمعت ان ذا النون المصرى كان يقول الصوفية آثر و اللّه على كل شيئى فآثرهم على كل شيئى » .
و از گفتهء ابن الفوطى مسلم است كه عطار در نيشابور بدست تاتار و مغول شربت شهادت چشيده و بنابراين شهادت او در سال 617 ( كه به گفتهء مورخان نيشابور بدست مغول افتاد و مردم آن به تمامت شربت هلاك چشيدند و آن شهر كه ام البلاد خراسان و مركز و مجمع طبقات مختلف علما و اصحاب هنر بود چنان ويران گشت كه اثرى از آن بر جاى نماند ) وقوع يافته است و احتمال وقوع آن قبل از اين تاريخ يعنى سال 587 يا 597 باوجود ملاقات خواجه نصير ( متولد 597 ) با وى كه مستلزم محالى واضح و بين است ( ملاقات خواجه نصير عطار را قبل از آنكه متولد شود ) و همچنين بعد از تاريخ مذكور در فوق با تصريح ابن الفوطى ( و استشهد على يد التتار ) به كلى مردود و باطل است .
ناگفته نگذاريم كه از بيت ذيل در منطق الطير :
از گنه رويم نگردانى سياه * حق همنامى من دارى نگاه
كه خود شيخ عطار در مدح حضرت رسول ( ص ) مىگويد جاى شبهه نيست كه نام او محمد بوده و گفتهء ابن الفوطى مخالف اشاره بسيار روشن صاحب ترجمه و از صحت بدور است بخصوص كه در كليهء منابع معتبر ديگر او را با لقب و نام فريد الدين محمد ذكر كردهاند و احتمال اينكه شايد تذكرهنويسان شيخ عطار گويندهء منطق الطير را به ابو بكر محمد بن ابراهيم اصفهانى عطار كه از زمرهء محدثين و شرح حال او در تذكرة الحفاظ ذهبى ، ج 2 ، ص 222 مذكور است اشتباه كرده باشند هم مورد ندارد .
توضيح آنكه جزو چهارم معجم الالقاب محفوظ است در كتابخانهء ظاهريه دمشق و استاد دانشمند دكتر مصطفى جواد از افاضل محققين عراق آن كتاب را تصحيح و تنقيح و در حقيقت احيا و جهت طبع آماده نمودهاند و ترجمهء حال شيخ عطار را از روى نسخهء