به دو منسوب مىباشد كه از همه مشهورتر كتاب مطالع الانوار است و قطب الدين رازى « 1 » شرحى مفصل بر آن نوشته و آن شرح ساليان دراز محل مراجعهء علما بوده و طلاب آن را بدرس مىخواندهاند .
سراج الدين قسمت اخير عمر خود را در قونيه بسر مىبرد و طبعا با مولانا معاشرت داشت ولى در اول حال منكر مقامات او بود و آخر انكار باقرار كشيد و ما يكى از داستانهاى او را با مولانا و ابياتى كه بر سر قبر وى خوانده است در فصول سابق مندرج ساختهايم .
صفى الدين هندى
صفى الدين محمد بن عبد الرحيم هندى « 2 » ( 644 - 715 ) به سال 567 از مولد خود ( بلاد هند ) بيمن رفت و از آنجا عزيمت حج كرد و پس از انجام حج بمصر و آخر كار بروم آمد و در قونيه به خدمت قاضى سراج الدين رسيد و نزد او به تحصيل پرداخت و به سال 685 كه ( بقيه از ذيل صفحهء 126 )
هامش
مىباشد ( كه خود از اجلهء حكماء اسلام است و كتاب هدايه كه ميبدى و ملا صدرا شرح كردهاند از كتب اوست ) .
كمال الدين در علوم اسلامى از قبيل اصول و فقه و خلاف و حديث و تواريخ و نيز در منطق و حكمت طبيعى و الهى و فن كلام و علوم رياضى استادى متبحر بود ، مسلمين نزد وى علوم شرعى تعليم مىگرفتند و يهود و نصارى توراة و انجيل مىخواندند و مشكلات آن دو را از وى مىپرسيدند و اقرار داشتند كه هيچكس بدين خوبى از عهدهء شرح رموز توراة و انجيل برنمىآيد .
براى اطلاع از تاريخ زندگانى او رجوع كنيد بوفيات الاعيان ، جلد دوم ، طبع ايران ( صفحهء 256 - 259 ) و طبقات الشافعية ، جلد پنجم ، طبع مصر ( صفحهء 158 - 162 ) .
( 1 ) - قطب الدين محمد بن محمد بويهى رازى ( المتوفى 766 ) از علماء قرن هشتم و از زمرهء شاگردان قطب الدين و علامهء حلى ( المتوفى 726 ) بشمار است ، در ورامين رى ولادت يافت و نزد غياث الدين محمد بن خواجه رشيد الدين ( المقتول 736 ) كه شرح شمسيه و مطالع را بنام وى تأليف كرده مكانتى بسزا داشت و پس از قتل وى بشام رفت و مشهور گرديد و عمر وى همانجا به پايان رسيد ، كتاب محاكمات و شرح شمسيه و مطالع از معروفترين آثار اوست ، رجوع كنيد به بغية الوعاة ، طبع مصر ( صفحهء 389 ) و مجالس المؤمنين ، طبع ايران ( صفحهء 332 ) و روضات الجنات ، جلد سوم ، طبع ايران ( صفحهء 532 - 535 ) .
( 2 ) - براى اطلاع از احوال او رجوع كنيد به طبقات الشافعية ، طبع مصر ، جلد پنجم ( صفحهء 240 ) .