الحاصل ، برادر كسى است كه به جهت وفاق و يكرويى با تو استيناس نمايد و به جهت اتحاد و يگانگى ، تكميل تو و رفع جهل و نقص از تو بنمايد و به جهت فروتنى و تواضعش ، تو را عزيز دارد و به جهت فتوت و جوانمردى و بزرگى همتش ، تو را مساعدت نمايد ؛ چنانچه در آخر روايت به جمع خصال اشاره فرموده : « انه لا يسلمك عند النكبات » ؛ يعنى برادر كسى است كه تو را وانگذارد در هيچ گرفتارى و نكبتى ، از انفراد و جهل و حاجت و غيرها . « 1 »
چنانچه اگر نظر فرمايى در كيفيت معاشرت انبياء خصوصا استيناس پيغمبر اكرم با جهال كه خداوند شهادت مىدهد :
« إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ »
و همچنين كوشش آن جناب در رفع جهل و تعليم آنها به قسمى كه
هامش
ارشادكننده و يا سفارشى درباره نياز تو باشد - از تو دريغ نكند و تو را تنها نگذارد ؛ چنانكه گفتهاند :دوست آن باشد كه گيرد دست دوست * در پريشان حالى و درماندگىهمچنين گفتهاند :تا توانى به جهان خدمت محتاجان كن * به دمى يا درمى يا قدمى يا قلمى( 1 ) . از آنچه تاكنون درباره برادرى كه از مهمترين مسائل اسلام است سخن به ميان آمد ، چنين به دست مىآيد كه هدف از آن همه تأكيد درباره جهات گوناگون و شرائط اساسى برادرى از سوى قرآن و روايات ، بناى استوار برادرى است كه نتيجه آن وجود برادرى است كه داراى اين ويژگىها باشد : با تو انس گيرد ؛ بهگونهاى كه در دوستى و برادرى يكرنگ و يكرو باشد و كمبودها و نواقص تو را به كمال رساند و تو را از دايره جهل و نادانى برهاند ؛ همچنين با فروتنى در برابر تو ، تو را عزيز گرداند و بر حيثيت اجتماعى تو بيفزايد و از آن نظر كه داراى همتى و الا است ، در حق تو از جوانمردى دريغ نورزد و تو را در مشكلات و نيازمندىهاى مادى و معنوى يارى كند و بالاتر آنكه تو را در گرفتارىهاى گوناگون تنها نگذارد و تسليم بدبختىهاى ناشى از جهل و سختىهاى ناشى از تنگدستى و مصائب روزگار نكند . خلاصه آنكه برادر كسى است كه داراى ويژگىهايى چون : يكرويى ، يگانگى ، فروتنى ، جوانمردى و شجاعت باشد .