بدان كه آن تأثيرى است كه از عالم جان و از ظهور نفس در اين بدن پيدا و هويدا شده است « 1 » ؛ چه ، اثر اوست ، « و الاثر تشابه صفت المؤثّر « 2 » » ؛ و تو فى الحقيقة عشق به روح دارى ، و چون بدن اثر اوست ، از باب : « من احبّ شيئا فقد احبّ آثاره » ، صورت مادّى او را دوست دارى :
« امّر على جدار ديار سلمى « 3 » * اقبّل ذا الجدار و ذا الجدار
و ما حبّ الديار شغفن قلبى * و لكن حبّ من سكن الدّيار »
چه ، هر يك از اين مراتب طوليّهى وجود ، ظلّ و اثر مرتبهى فوق خود است ؛ چنانكه از ظلّ مرتبهى احديّت بسيطه ، مرتبهى واحديّت - كه موسوم به مقام اسماء و صفات است - محقّق شد « 4 » ، و از ظلّ اسماء و صفات « 5 » ، مظاهر تامّه و ارواح مجرّد و عقول نوريّة - كه مسمّى به كلمات اللّه التّامّات عليااند - ناشى شد « 6 » . و قول پيغمبر - صلّى اللّه عليه و آله « 7 » - : « اعوذ بكلمات اللّه التّامّات من شرّ ما خلق » ، اشاره به آنهاست ؛ كما قال ابو عبد اللّه « 8 » ( ع ) : « انّ اللّه خلق العقل و هو اوّل خلق من الرّوحانيّين عن يمين العرش » . و به وسايط « 9 » از ظلّ و اثر آنها نفوس ملكوتيّه « 10 » ؛ و از پرتو و ظلّ ملكوت ، عالم ناسوت اعنى عالم طبايع بسيطه و اجسام مركّبه پيدا و هويدا گرديد . و بالحقيقه كلّ آثار و اظلال از حضرت نور الانوار و راجع
هامش
( 1 ) . پا : هويداست
( 2 ) . دا : مؤثرة
( 3 ) . شا : ليلى
( 4 ) . پا : شده
( 5 ) . شا : ( و صفات است ) را ندارد .
( 6 ) . پا : شده
( 7 ) . پا : صلوات الله . شا : ( عليه و آله ) را ندارد .
( 8 ) . پا : ابى عبد اللّه
( 9 ) . پا : و صفات است و
( 10 ) . شا : فلكيه ملكوتيه