مراتب جمله زير پايهى اوست
مىفرمايد كه جميع مراتب وجود اعنى از مرتبهى واحديّت الى مرتبهى ناسوت در زير قدم مبارك آن حضرت است . چه ، پيش گذشت كه آن وجود مبارك در معراج و سلوك در طريق الى اللّه به مقامى رسيد كه جبرئيل - كه كنايه از عقل فعّال است - هر چند در اوّل امر معلّم آن حضرت بود به مفاد : « علّمه شديد القوى » ، و مربّى عالم طبيعت و كدخداى اين عالم و اشرف از كلّ موجودات ، با وجود اين « 1 » در نيمهى راه از آن حضرت « 2 » بازمانده و عجز آورد ، و به لسان حال ، به آن حضرت عرض نمود « 3 » :
« گر يكى پرّى زنم سوزد پرم »
كما قال : « لو دنوت انملة لاحترقت » ، با آنكه آن حضرت هنوز به ربع مسافت خود نرسيده و اوج خود را نديده . از اينجاست « 4 » كه مولوى معنوى در حقّ آن بزرگوار فرمايد :
« احمد ار بگشايد آن پرّ جليل * تا ابد مدهوش ماند جبرئيل »
پس چون آن وجود شريف به حسب حقيقت ، مقدّم بر تمام مراتب وجود [ است ] و كلّ مراتب به لحاظ رتبه « 5 » مؤخّر از او ، و در زير قدم مبارك او ، و تحت لواى اوست ، كما قال صلوات اللّه : « آدم و من دونه تحت لوايى يوم القيامة » ، لذا « 6 » جائز است در حقّش كه « 7 » بگوييم :
« زير نشين علمت كائنات * ما به تو قائم ، چو تو قائم به ذات »
هامش
( 1 ) . پا : آن
( 2 ) . پا : ( آن حضرت ) را ندارد .
( 3 ) . پا : عرض كرد
( 4 ) . پا : ناديده از اين
( 5 ) . شا : رتبهاى
( 6 ) . شا : ( كما قال . . . لذا ) را ندارد .
( 7 ) . شا : ( كه ) را ندارد .