اندر نظر كمّل ارباب فهوم * خالق مشهود و خلائق موهوم « 1 »
و في الحديث : « ما رأيت شيئا إلّا و رأيت اللّه قبله و معه و بعده » . « 2 » هذا الحديث إشارة إلى حقّ اليقين و عين اليقين و علم اليقين .
اى تو پيدا جز تو ناپيدا همه * وى تو بينا جز تو نابينا همه
چشم ظاهر گرچه نابينا بود * دل به راه حق بسى دانا بود
آنكه محجوب است از فيض ألست * كى تواند در ره معنى نشست
و آنكه از راه خدا مردود شد * از صراط معرفت مطرود شد
و آنكه از سير حقيقت دور شد * چون چراغ بو لهب بىنور شد
آنكه در سير حقيقت سالك است * عالم عرفان دل را مالك است
آنكه از ذكر خدا غافل شده * بر ره صدق و صفا جاهل شده
و آنكه محروم است از فيض حضور * كى شناسد شاهد حور و قصور
دل چو شد مرآت آگاهى حق * مىشود آگه ز سير لطف حق
و آنكه شد محجوب از لطف احد * مىشود مغضوب درگاه صمد
گر تو خواهى سير راه مركمت * عشق حاصل كن ز ثوب معرفت
ذكر حق باشد جلاى قلب تو * نور حق باشد وصال جلب تو
پيروى سازى به شرع مصطفى * تا شوى از عشق محبوب خدا
ز اتباع سنت و شرع نبى * مىشود قلبت صفى منجلى
. . . از قلب آگه مىشود * از فناى خويش واله مىشود
اين تفكّر سير مردان خداست * وين تفكّر سير جذب اولياست
از تفكّر مرد كامل مىشود * از تغفّل شخص جاهل مىشود
هامش
( 1 ) . شرح فصوص الحكم تاج الدّين حسين خوارزمى 1 : 216 . بيت ديگر اين رباعى چنين است :و اندر نظر طايفهء محجوبان * خلق است كه ظاهر است و خالق مكتوم( 2 ) . ر . ك : شرح أسماء الحسنى سبزوارى 1 : 4 و 64 ؛ و نيز تفسير رازى 32 : 158 .