و بدانكه اول مقام سلوك جهاد با نفس است ، كه فرمودند : « عليكم بالجهاد الأكبر » ، « 1 » چنانچه عارفى گويد :
در جهاد نفس كافر نه قدم * تا شود مكشوف اسرار قدم
از حجاب نفس ظلمانى برآى * تا شوى شايسته قرب خداى
چون نظر سازى به درگاه غفور * رحمت حق بينى از سيناى طور
چو كه رو از غير حق بشتافتى * گوهر بحر حقيقت يافتى
زين تعيّنها بپوشان چشم دل * خويش را با لطف حق بين متصل
چون تعين رفع گردد از ميان * غير لطف حق نبينى در عيان
هركه بر لطف خدا آگه بود * قيدهاى دنيوى را بگسلد
از دو عالم بهر حق خواهد گذشت * اسم خود در دفتر ايمان نوشت
راز گويم بهر تو اى مبتلا * رازها از سرّ حق نبود جدا
آتشى در دل ز عشق افروخته * ما سوا را جمله در وى سوخته
چون شوى بر عالم . . . امين * صدق دانى سرّ جبريل امين
بس عجايب بينى آنجا اى عزيز * از سواى حق همىكردى گريز
لطف حق بر جانب بنده بود * زين سبب جوينده يابنده بود
پس بيا بگسل تو از قيد جهان * تا شوى واقف بر اسرار نهان
هرچه بينى رايت حق و عيان * رايت است از بهر جمله انس و جان
هامش
( 1 ) . نفس الرحمن في فضائل سلمان : 240 .