آن سخن بنا بر غرض بوده بار ديگر ايالت آن ولايت را بعلى تفويض نموده مراجعت كرد نوبت دويم در آخر عمر متوجه خراسان شد بسبب آنكه خبر رسانيدند كه على بنياد ظلم نهاده و داد تعدى داده اموال مردم بتغلب گرفته است ديگر آنكه رافع بن ليث بن نصر صفار خروج كرده و ماوراءالنّهر را به حيطه تصرف درآورده اهل خراسان به جهت ظلم على برافع پيوسته از ظلم و تعدى او رستهاند و على نيز تاب مقاومت نياورده صورت حال مخفى از آنها كرده و مدد خواسته لاجرم هارون بنفس خود متوجه خراسان گشت و دانست كه آنهمه بسبب برانداختن برامكه شده اما ندامت سودى نداشت هارون قبل از توجه هرثمة بن اعين را طلبيده و بيست هزار سوار بوى داده او را با عدت هرچه تمامتر بخراسان فرستاد و به او گفت نامهاى بعلى بن عيسى بنويس مضمون آنكه خليفه مرا بمدد تو ارسال داشته با حشم خويش نيز بگوى كه بمدد على بن عيسى مىروم تا با رافع حرب نمايم چون بخراسان رسى هرگاه فرصت يا بى او را گرفته بند كرده نزد من فرست هرثمه بموجب فرمان روى توجه بصوب خراسان نهاد و هنگام فرصت على بن عيسى را گرفته بند كرده به خدمت خليفه فرستاد و جميع اموال او را ضبط كرده بدار الخلافه ارسال نمود
هارون در وقت توجه بخراسان رنجور بود امين را در بغداد گذاشته وصيت فرمود كه زينهار با برادر خود مخالفت منماى و باب مفارقت مگشاى الحال من بخراسان مىروم و مآل حال معلوم نيست آنگاه مأمون را در مقدمه با بيست هزار كس ارسال داشت و خود به آرام تمام و آهسته قدم مسافرت پيش گذاشت چون برى رسيد بيمارى او بيشتر گرديد چون بطوس رسيد بعالم ديگر خراميد در آن اثنا هرثمه با رافع حرب كرده او را گريزانده بود و مأمون در مقدمه پدر با بيست هزار كس بمرو رسيده خراسان و ماوراءالنّهر را ضبط كرده مدت خلافت هارون بيست و سه سال و زمان عمرش چهل و هفت سال بود وفات او در سنه صد و نود و سه روى نمود .
رياض السياحة ( فارسى ) — صفحة 740
مساهمون: زين العابدين شيروانى
ص٧٤٠