تحصيل علم واجبست و اوقات ضايع مىشود چنانچه اگر خواهد تصدقى خالص از جهت خدا كند هزار وجه از ممانعت دارند و اگر خواهد چيزى باطل صرف نمايد هزار وجه در تحسين او مىكوشند و مجاهده همين معنى دارد كه بر نفس دشوار است و بر شياطين دشوارتر پس مىبايد كه مبتدى هرچند كه ايشان معارضه نمايند او نيز بجناب اقدس الهى متوجه شود ايشان را بسهام لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم از خود دور نمايد تا آنكه به مرتبه محبت فايز شود و ديگر معارضه كم شود در اوقات صلاة مىبايد كه همه با حضور قلب باشد و آيات و اذكار و دعوات را بفهمد و دل را با خداوند تعالى داشته باشد كه مطلب عظيم از اين مجاهدت اينست كه نمازهاى او همه با حضور قلب شود و لمحهئى كه شياطين خاطر را بجاى ديگر مىبرند باز تدارك كند و خود را متوجه سازد و متوسل بجناب احديت شود تا به مرتبه محبت برسد و از آن مشقت نماز بالكليه بر طرف شود چنان كه سيد المرسلين مىفرمايد .
ارحنا يا بلال فقرة عينى فى الصلاة
. مجملا تا كسى به مرتبه محبت فايز نشود نه اسلام دارد و نه ايمان و نه نمازش مقبولست و نه ساير عبادات و نه تصور كنى كه كتب حكمت خواندن منافات ندارد با راه خدا بلكه از حجب ظلمانيه است كه ضد صريح اين راه است و همچنين كتب كلاميه و معارضات و محاورات لهذا ممانعت عظيمه « 1 » در نهى از همه وارد شده است و اصلا از دلايل آنها ايمان زياده نمىشود بلكه آنست كه ايمان فطرى كه حقتعالى به او عطا فرموده است زائل مىشود و يك شبهه تأثيرش بيشتر از هزار برهانست و زيادتى ايمان و ايقان به رياضت مىشود بقانون شريعت مقدسه و نصوص قرآنيه و حديثيه پس اگر معارضات نفس و شيطان بكثرات و جلوات و تضرعات كم نمىشود استعانت جويد به تضرعات و توجهات مقربان كه در اين راه هستند .
وفات مولانا در روزگار شاه سليمان صفوى اتفاق افتاد رحمة اللّه عليه
جمال الدين عبد الرزاق
مقدم شعراى عراق و در فضل و كمال مشهور آفاق بود و در قصيدهگوئى قصب السبق از سخنوران زمان مىربود و در
هامش
( 1 ) - نسخه : متابعت عظيمه