هو اللّه توفيق رفيق حقير فقير شد تا بر قسمت سلاسل صوفيهء كتاب شريف رياض السياحة تذكرات ارباب تحقيق را كه پس از چاپ اول متذكر شده بودند مورد بررسى و تحقيق قرار دهم و تا حدود بضاعت ناچيز انجام وظيفه نمودم در خاتمه ضرورى دانستم به چند مطلب اشاره نمايم .
الف : خوانندگان عزيز خاصه فقراى معزز سلاسل فقر توجه داشته باشند در مقدمه و تعليق بىنهايت فشرده و مختصر جز بيان حقايق ضرورى مقصودى نداشتهام ، با تقسيمبندى انتسابات معنوى شخصيتهاى عالىرتبه و مقامات بلندپايهء عرفان روح تشيع كه همان اسلام اصيل است ، و از ناحيهء مقدسهء آن ذوات معظم در فرمانها و اجازات و شجرههاى انتسابشان نيز به آن نحوه تقسيمبندى اشاره شده زيربناى تحقيق و بررسى قرار دادم متأسفانه اين تقسيمبندى بر اثر گذشت زمان و بىتوجهى تذكرهنويسان به مسئوليت خويش بدست فراموشى سپرده شد و زيربناى بىاعتمادى محقق و پژوهشگر نسبت بتاريخ ريخته شد . فقير با سبك بىسابقه كه از فرمايشات و نظريات ذوات مقدسهء عرفان پيران طريقت سرچشمه گرفته نحوهء انتساب حضرات مشايخ سلاسل عرفانى را مورد بررسى قرار دادم . اگر فقراى گرامى سلاسل فقر به مقدمه و تعليق فشرده كه فهرستوار بيان شده به ديدهء تحقيق بنگرند متوجه خواهند شد كه بزرگترين انجام وظيفه و بىآلايشترين عرض ادب و ارادت به ساحت ملكوتى مشايخ عالم قدس عرفان شده است .
ب : اگر به ايرادهاى مخالفين طريقت دقت نمائيد متوجه خواهيد شد يكى از مهمترين علتهاى مخالف آنان اينست كه چرا افرادى چون حسن بصرى و امثال او بايد مقتداى اعظم عرفاى عظيمالشان جهان اسلام باشند براى نمونه حضرت آيتالله العظمى ميرزاى قمى قدس سره در جامع الشتات به اين موضوع اشاره فرمودهاند و فقير اين مسئله تحريف شده را مطرح نموده كه حسن بصرى كوچكترين آشنائى با خط عرفان اسلامى شيعى نداشته است بطور فشرده و
رياض السياحة ( فارسى ) — صفحة مقدمه و پيشگفتار 59
مساهمون: زين العابدين شيروانى
صمقدمه و پيشگفتار ٥٩