حلق الذكر فاذا اتوا عليهم حفوا بهم
يعنى حضرت فرمود باصحاب خود كه هرگاه مرور و گذر شما واقع شود در باغهاى بهشت پس چرا كنيد و لذت بريد عرض نمودند كه يا رسول اللّه چيست باغهاى بهشت حضرت فرمودند كه آن حلقههاى ذكر الهى است پس به درستى كه از براى اللّه تعالى ملائكه چندند كه سير مىكنند و طلب مىنمايند حلقههاى ذكر را پس هرگاه كه آمدند و رسيدند بمجلس و حلقهئى كه ذكر الهى در آنجا مىنمايند پس طواف مىنمايند به ايشان اگر « حفوا » بمعنى طافوا باشد يا آنكه احاطه مىنمايند بر دور ايشان اگر « حفوا » بمعنى احاطوا باشد .
من جمله
حديث ابى ذر رضى اللّه عنه : قال رسول الله حضور مجلس الذكر افضل من الصلاة الف ركعة و حضور مجلس العلم افضل من شهود الف جنازة قيل و ما لمن يقرأ القرآن فقال هل ينفع القرآن الا بالعلم
يعنى حضرت رسول فرمودند كه حاضر شدن در مجلس ذكر بهتر است از هزار ركعت نماز و حاضر شدن در مجلس علم بهتر است از حاضر شدن هزار جنازه گفته شد كه يا رسول اللّه چه چيز است ثواب از براى قاريان قرآن پس حضرت فرمود كه آيا فايده مىدهد قرآن يعنى قرائت آن مگر با علم . از اين حديث شريف كه حضرت رسالت پناهى فضل مجلس ذكر را و مجلس علم را هر يك علىحده بيان فرموده است خالى از وجه معجزه نيست زيرا كه آن حضرت مىدانست كه جماعتى از عباد هوا و ابناى دنيا و عبيد بطون و نفس امارهء مفتون بهم خواهد رسيد و ظاهر خواهد گرديد كه انكار اهل ذكر و اهل علم نمايند و احاديث حلق ذكر و مجالس آن را تاويل به حلق و مجالس درس و علم فرمايند چنان كه بعضى از علماء سوء و تابعين سلاطين و مخالطين ايشان نمودهاند تا آنكه اين حديث تكذيب تاويل ايشان بوده باشد - روايت نموده
شيخ ابو جعفر محمد بن على بن بابويه القمى در كتاب من لا يحضره الفقيه قال البنى بادروا الى رياض الجنة فى دار الدنيا فقيل يا رسول الله و ما رياض الجنة فى دار الدنيا فقال حلق الذكر
يعنى حضرت فرمود كه مبادرت نمائيد در رفتن بسوى باغهاى بهشت كه در دار دنيا است پس گفتند اصحاب كه يا رسول اللّه چه چيز است باغهاى بهشت در دار دنيا پس حضرت فرمود كه حلقههاى ذكر .
رياض السياحة ( فارسى ) — صفحة 366
مساهمون: زين العابدين شيروانى
ص٣٦٦