و انجيل ، و فرقان . و كذلك مقامات نيز چهارند : مقام شريعت ، مقام طريقت ، مقام حقيقت ، مقام معرفت . و عناصر نيز چهارند : آب ، آتش ، خاك ، باد . و رودى كه قطرهء آب بهشت داخل آن مىشود چهار است : رود نيل ، و رود فرات ، و رود جيحون ، و رود سيحون . اركان كعبه نيز چهار است . و حروف و لفظ كعبه ، و زمزم ، و طواف ، و مقام ، و وقوف ، و عرفه ، و حرم ، و مشعر ، كعبه و مسجد ، و منبر ، و امام ، و حاجى ، و مسلم ، و مؤمن ، و عالم ، و عارف ، و عامل ، و زاهد ، و متقى ، و هادى ، و مهدى ، و عاقل ، و امير ، و سلوك ، و طريق ، و سبيل ، و مذهب ، و نجات ، و عذاب ، و منكر ، و عقاب ، و كتاب ، و حساب ، چهار باشد از اين كلمات حقيقت سمات معلوم شد كه خلفاء چهارند و از لفظ خلفاء نيز مفهوم مىگردد
و در حديث
« الاسلام غريب »
اشارت لطيفى است زيرا كه لفظ غريب نيز چهار حرفيست خلاصه آنكه
بيت :
چراغ مسجد و محراب و منبر * ابو بكر و عمر عثمان و حيدر
اجماع علماء بعد از صحابه حجت ، و اجتهاد و رأى و قياس از علماء جائز است و رستگارى در مطاوعت مذهب حنفيه و مالكيه و شافعيه و حنبليه است ، و سب شيخين كفر است ، و معاويه خال المؤمنين و از صحابه گزين است ، و تكفير اهل قبله جائز نيست
نظم :
هركه شد اهل قبله بر تو پديد * كه به آوردهء نبى گرويد
گر دو صد بدعت و خطا و خلل * بينى او را ز روى علم و عمل
مكن او را به سرزنش تكفير * مشمارش ز اهل نار و سعير
اين بود خلاصه اعتقاد اهل سنت .
در ذكر مذهب فرقه شيعه اثناعشريه على سبيل الاختصار
اين طايفه مىگويند كه اصل اين هفتاد و سه مذهب دو مذهبند : نواصب ، و روافض ، زيرا كه هنگامى كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله از دار فنا بدار بقا رحلت نمود از صحابه