علت انقراض دولت خوارزمشاهيان قتل مجد الدين بغدادى بود ، منقرض شدن سلطنت چنگيز خان قتل نفوس كامله سبب نمود ، و جهت نهايت انجاميدن دولت آل تيمور قتل محمد مؤمن ميرزا بود ، چون شاهان شيروان و سلاطين تركمان به خاندان ولايت نشان صفوى عداوت كردند لاجرم حكومت ايشان درگذشت ، و چون سلطان حسين صفوى با اولياى دين مخاصمت نمود لهذا دولت صفويه منقرض گشت ، نهايت رسيدن دولت نادر شاه بسبب قتل بعضى اولاد شيخ صفى الدين بود ، و باعث انهدام يافتن حكومت زنديه اهانت بعضى اولياى دين شد
نظم :
گر بگويم شرح او بىحد شود * مثنوى هفتاد من كاغذ شود
حاصل آنكه قوام عالم و نظام بنىآدم بوجود انسان كامل منوط است و امور جزوى و كلى جهان و جهانيان بوجود نفس كل مربوط ، خبر
لولاك لما خلقت الافلاك
بر اين مطلب گواه است و آيهء كريمه
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ
شاهد اين مدعا است بر طبق
المؤمنون كنفس واحدة
و
علماء امتى كانبياء بنى اسرائيل
گروه مؤمنان و عالمان اجزاء انسان كاملند ، و بر وفق
وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَ لا تَعْدُ عَيْناكَ عَنْهُمْ
فرقه اولياء اعضاى نفس كلند ، بموجب خبر
السلمان منا اهل البيت
سلمان و سلمان صفتان از اهل بيت انسان كاملند ، و به حكم
إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً
آن گروه از آلايش پاكند ، و به فحواى
يا على انا و انت ابوا هذه الامة
زمره متابعان اولاد نفس كلند ، از كلام معرفت انجام انسان كامل معلوم شد اگر فرزند را كسى قتل نمايد پدر انتقام خون پسر خواهد گرفت و هيچگونه عذر قاتل را نخواهد پذيرفت .
اگر كسى سؤال كند كه در ولايت ختا و ختن و چين و ماچين و هند و فرنگ و روم و زنگبار صاحب ايمان و اهل ايقان نيست پس باعث انقراض دولت و انعدام سلطنت آن فرقه كيست ؟ اين مسئله را اجوبهاى هست : نخست آنكه ممكن است مؤمنى در ولايت مخالف ساكن گردد ، و نيز ممكنست ساكن شده بموجب خبر صحيح
استر ذهبك و ذهابك و مذهبك
خويش را از بيگانه مخفى نمايد و بحديث
التقية