تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رياض السياحة ( فارسى ) — صفحة 155

مساهمون:

ص١٥٥
ملك شمس الدين محمد بن فخر الدين مسعود در مسند حكومت قايم‌مقام پدر گشت و پايهء رفعتش از ايوان كيوان درگذشت اخلاق پسنديده و احوال گزيده داشت و در اندك زمانى رايت عزيمت بصوب آخرت برافراشت . بهاء الدين سام بن شمس الدين محمد پادشاه درويش‌پرور و شهريار عدالت‌گستر بود در عدل و داد و فضل و كمال از پادشاهان گوى سبقت مىربود زمرهء علماء و فضلاء و دانشمندان را محترم و مكرم مىداشت و در رعايت خاطر ايشان دقيقه‌ئى مهمل و نامرعى نمىگذاشت امام فخر الدين رازى رساله‌ئى بنام آن شهريار عاليمقام در سلك تحرير كشيده و آن شهريار معدلت شعار آن بزرگوار را به عطاهاى خاص مخصوص گردانيد ، فى شهور سنهء ششصد و دو بعالم آخرت توجه نموده و مدت حكومتش چهارده سال بود . علاء الدين على بن بهاء الدين سام چندگاهى حكومت يافت به زودى بصوب آخرت شتافت . ملك مسعود بن علاء الدين قليل وقتى صاحب ايالت گرديد بدست برادرزاده‌اش بقتل رسيد . جلال الدين ابن بهاء الدين سام مدت هفت سال من حيث الاستقلال حكومت نموده ناگاه سلطان محمد خوارزمشاه رسيده و كارش باتمام رسانيد و مملكت او را مضبوط كرده دولت آن طايفه به نهايت انجاميد .

بلخ

از بلاد مشهوره و مداين معروفه مشتمل است بر نواحى دلگشا و قراى فرح‌افزا ، طولش از جزاير خالدات « قا » و عرضش از خط استوا « لوما » در بناى او اختلافست بعضى از مورخان گفته‌اند كه بلاخ بن اخلوخ آنجا را بنياد كرده اما جمهور علماء اين فن بيان نموده‌اند كيومرث كه اول ملوك پيشداديان است آن شهر را بنا نمود و طهمورث ديوبند ابن هوشنگ او را تمام فرمود كيكاوس بن كيقباد در عمارت او مساعى جميله بظهور رسانيد و لهراسب بن اروند شاه دور آن شهر را بارو كشيد بمرور دهور و كرور شهور چنان شهرى