زيارت مولانا نمود آن جناب زبان بالهام بيان گشاده بامير سخنان سودمند فرمود امير سؤال كرد شما چرا ملك غياث الدين پير على را نصيحت نفرموديد جواب فرمود او را پند دادم نشنيد لاجرم ديد آنچه ديد اگر شما نيز قبول نكنيد حضرت ايزد ديگرى را بر شما مستولى خواهد گردانيد امير تيمور پرسيد كه كدام كس بر من استيلا خواهد يافت مولانا فرمود عزرائيل امير از اين سخن خرم گرديد و به فال نيك گرفت كه هيچكس از سلاطين بر من ظفر نخواهد يافت و چنان اتفاق افتاد .
مولانا فى شهور سنه هفتصد و نود و يك داعى حق را لبيك گفته بسوى خلد برين خراميد رحمة اللّه عليه ، در تاريخ آن جناب اشعار آبدار بسلك نظم كشيده بر اين يك بيت اكتفا رفت .
بيت :
تاريخ وفات قطب اوتاد * يك نقطه بنه به آخر صاد
مدفن مولانا در تايباد مشهور است بمزار متبرك .
باميان
ولايتى است از طخارستان از اقليم رابع ميان بلخ و كابل واقع در ميان جبال شامخه و تلال عاليه اتفاق افتاده و طرف جنوبش فىالجمله گشاده است طولش « قب » و عرضش « لدله » « 1 » ضحاك تازى آن را بنا نموده در زمان ملوك غور بهغايت معمور بوده چنگيز خان خورد و كلان آن مكان را قتل فرمود ، آبش در كمال عذوبت و هوايش در غايت برودت چنان كه راقم حروف هنگامى كه بر آن ولايت گذر نمود شمس در برج ميزان بود برف عظيمى باريدن گرفت لهذا اشجار ميوهدار در آن ديار معدوم و طباع خلقش از برودت هوايش معلوم .
قديم الزمان در جبال آن مكان عمارات خوب بر وضع مرغوب كندهاند بر فقير معلوم نشد كه از بناهاى كيست از هر كس سؤال نمودم گفتند بانى آن معلوم نيست در آن ديار چنان اشتهار دارد كه آن عمارت شش هزار خانه است بر خردمندان مخفى نخواهد بود كه شش هزار خانه به وضع سراهاى ارباب دولت از كوه تراشيدن و مانند آن عمارات اصحاب قدرت اتمام گردانيدن در غايت صعوبت و در كمال اشكالست و چند صورت ديگر به شكل انسان تراشيده من جمله دو هيكل بزرك كه صورت مؤنث و
هامش
( 1 ) - بستان السياحة : عرضش « لح »