تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رياض السياحة ( فارسى ) — صفحة 146

مساهمون:

ص١٤٦
بيگانگان بيرون آورد بعد از چندى عبيد خان و عبد اللّه خان و عبد المؤمن خان و عبد اللطيف خان بمضمون : هر كسى پنج‌روزه نوبت اوست چند سال على سبيل الاختلال حكومت كردند آنگاه اولياى دولت صفويه به حوزه تصرف خويش درآوردند بعد از انقراض دولت صفويه هرج و مرج كلى بر احوال آن ديار رسيد آخرالامر نادر شاه ذىجاه در حدود هزار و صد و چهل و پنج با هزار زحمت و رنج بر آن ولايت مستولى گرديد بعد از انقراض دولت نادرى تا حال كه سنه هزار و دويست و سى و هفت است امراء آن ديار طريق ملوك‌الطوايف مسلوك مىدارند و هيچيك سر اطاعت و انقياد بر يكديگر فرونمىآرند نخست اولياى دولت قاجاريه از بسطام الى مشهد نافذ الفرمان شدند و ديگر جماعت افغان در هرات و توابع آن حكمرانند ، طايفه ازبك در بلخ و نواحى آن و گروه افشار در اندخود و شبرغان ، و فرقه جلاير در كلات « 1 » حاكم بخارا در مرو و توابع آن ، و تركمانان در سرخس و بادغيس و قبيله عرب در قاين ، و كيائيان در سيستان ، و جماعت هزاره در باخرز ، و طوايف اكراد در خبوشان ، و ايلات قرائى در تربت ، و قبايل خزيمه در طبس ، و ملكان غور در غرجستان ، و گروه مسك در خلم ، و قومى ديگر از هزاره در جبال هرات ، و جمعى ديگر از تركمانان در نساء ابيورد ، در گوشه و كنار نيز بسيارند كه سر اطاعت به هيچ‌كس فرونمىآورند . حاصل آنكه ديار خراسان پيوسته مركز سلاطين جم شوكت و خواقين فريدون حشمت بوده و علماى دين و فضلاى دانش قرين بمدح آن سرزمين زبان گشوده بسيارى از اولياى عظام و مشايخ گرام و عرفاى عاليمقام از آنجا برخاسته همواره آن كشور به زيور حكماى خردپرور و شعراء بلاغت‌گستر پيراسته كلام معجز نظام حضرت رسول انام و ائمه گرام در وصف بعضى از آن مقام مسرت انتظام يافته و ذكر آن كلام در هنگام خويش مذكور خواهد شد . مسود دفتر آنچه از آن كشور ديده و به حقيقت احوال رسيده مذكور مىنمايد الاعانة و التوفيق من الله الودود .
هامش
( 1 ) - نسخه : گروه افشار در آن ديار چون دو فرقه جلاير در كلات .
رياض السياحة ( فارسى ) — صفحة 146 | زين العابدين شيروانى / حسين بدر الدين / اصغر حامد ربانى