در عهد مروان بن محمد كه آخر ملوك مروانيانست آفتاب جلال بنى عباس از مشرق اقبال طالع و ماه جاه امويه در مغرب زوال غروب نمود .
فى شهور سنه صد و بيست و نه ابو مسلم مروزى از نژاد گودرز از اولياى بنى عباس خروج و بر اورنگ امارت عروج فرمود آن ولايت را از مروانيان مصفى ساخت و دشمنان دين و اعداى اهل يقين را از ساحت خراسان برانداخت و تمامى آن مملكت مسخر اولياء بنى عباس گشت و لواى اقتدار عباسيان از ايوان كيوان درگذشت در زمان خلافت مامون سنه دويست و پنج ملوك طاهريه ظهور نمودند و در مجموع آن مملكت مقتدر و مسلط بودند در سنه دويست و سى و هفت در عهد المعتمد بن المتوكل صفاريان بر آن كشور مستولى شدند و در اوان دولت المقتدر بن المعتضد سنه دويست و هفتاد و هفت سامانيان در آن ولايت كوس استقلال زدند در عصر خلافت المطيع بن المقتدر سنه سيصد و پنجاه و هفت غزنويان در غزنين و بلخ ظهور نمودند در زمان الطائع بن المطيع جميع آن ديار را مسخر فرمودند در عصر حكومت القائم بن القادر در سنه چهارصد و سى و هشت سلجوقيان بر ان مملكت استيلا يافتند و در عهد دولت المقتفى بن المستظهر سنه پانصد و چهل و سه غوريان در اكثر آن سرزمين لواى حكومت افراختند و در زمان خلافت المستنجد بن المقتفى سنه پانصد و پنجاه و يك خوارزمشاهيان آن ديار را مسخر ساختند در اوان حكومت الظاهر بن الناصر سنه ششصد و هفده چنگيزيان آن ملك را گشودند و مجموع اهالى آن ديار و گروهى بسيار قتل نمودند در اوان دولت المستنصر بن الظاهر سنه ششصد و چهل و سه ملوك كرت به حكم آل چنگيز در بلدهء هرات و اطراف آن مسلط گرديدند و در سنهء هفتصد و سى و هفت سربداران در سبزوار و نواحى آن ديار به مرتبه امارت رسيدند و در سنه مذكوره طغا تيموريان در جرجان و توابع آن خروج نمودند و در سنهء هفتصد و شصت و اند امراى جغتاى در طخارستان و مضافات آن باعث خرابى بلاد و پريشانى عباد شدند و در سنه هفتصد و هشتاد و دو تيموريان در كل خراسان كوس استيلا زدند و در نهصد و بيست و سه شاهى بيك خان آن ملك را مسخر كرد در سنه نهصد و بيست و شش شاه اسماعيل صفوى از تصرف
رياض السياحة ( فارسى ) — صفحة 145
مساهمون: زين العابدين شيروانى
ص١٤٥