بردارند در عجايب المخلوقات مسطور است كه اگر معلول به علت رشته از آن بگذرد به شرط آنكه پايش تا زانو يا بيشتر در آب باشد همان لحظه از آن علت نجات يابد و اگر شخصى از آب بگذرد چنان كه نيمهء زيرين او در آب باشد چون دست بر پشت زن عسر الولد كشد فى الحال وضع حملش روى نمايد . رود ارس مخصوصات بسيار دارد هر كه خواهد بكتب عجايب المخلوقات و غيره رجوع نمايد .
رود كر
كر بكاف عربى روديست مشهور از جبال گرجستان و ارمن برمىخيزد و آب اطراف بر او مىريزد از ميان تفليس گذشته از كنار ملك اران عبور مىكند در قرب قلعهء حسن خان داخل رود ارس مىگردد و از كنار ساليان گذر كرده به درياى خزر مىپيوندد شماليش خاك شيروان و جنوبيش زمين موغانست .
درياى خزر
مخفى نماند كه خزر پسر يافث بن نوح است در هنگام سياحت و تفرج مملكت از شمالى آن دريا عبور نموده به كنار رود اتك رسيده در تعمير و آبادى آن مكان سعى موفور بجاى آورده شهر خوب و عمارات مرغوب طرح انداخته باسم خويش مسمى نمود چون قبل از آن در آن ديار عمارات و آبادانى نبود لهذا آن دريا را بدان شخص يا بدان ولايت كه خزر آباد كرده بود بازخوانده بعد از عمارت ملك خزر ولايت جرجان و جيلانآباد گرديد و آن را بحر جرجان و جيلان نيز گفتهاند بطليموس حكيم آن بحر را ارقانيا گفته و عوام بحر قلزمش گويند اين خطاست و نمىدانند زيرا كه بحر قلزم طرف مشرق يمن و مغرب مصر و بربر و متصل به درياى محيط است در موضع خود مذكور خواهد شد و بحر خزر جوانب اربعهاش معلوم و متصل به درياى محيط نيست محدود است از طرف مشرق بملك خوارزم و سقسين و بلغار و از مغرب بغزل روالان ( كذا ) و جبال البرز و از شمال بدشت خزر و قبچاق و از جنوب بطالش و جيلان و مازندران و زمينش گل است ازاينجهت آبش تيره نمايد و ساير بحارى كه ريگست آبش صاف مىنمايد ، و در اين بحر جواهر و لؤلؤ نيست و قرب دويست جزيره دارد اما آبادى ندارد و رودخانههاى