گلزار سوم در بيان بقاع شيروان
بر ضماير سياحان بلاد اخبار و مساحان ديار آثار مخفى نماند كه مملكت شيروان دياريست معروف و به كثرت آب و طراوت هوا موصوف ، محدود است از طرف شمال بجبال البرز و ملك داغستان و از جانب جنوب برود كر و موغان و از سمت مشرق به درياى خزر و از سمت مغرب به گرجستان ، محتويست بر هفت مدينه مشهوره و ده قصبهء معموره و هشت قلعهء محكم و سه بندر متانت توام و جميع آن بلاد از اقليم پنجم كوهستانش بيشتر از بيابان و جبال آن بهغايت سخت و مشتمل بر جنگلهاى پردرخت و زمين آن ولايت محتويست بر چمنهاى خوب و مراتع مرغوب ، هر ولايت او را صاحب ايالتى بنا كرده چون انوشيروان عادل در عمارت آن ديار مساعى جميله ظاهر گردانيده لهذا بنام آن پادشاه عدالت پناه اشتهار يافته به جهت سهولت استعمال انو را انداخته شيروان گفتهاند .
همواره ايالت آن ولايت از جانب ملوك عجم بودى و بعضى اوقات يكى از نژاد ايشان در آن ديار حكومت نمودى فى شهور سنهء بيست و دو در زمان خلافت عمر بن خطاب چون سراقة بن عمر بلاد آذربايجان را بگشاد بكر بن عبد اللّه را بصوب شيروان فرستاد و عبد الرحمن بن ربيعه را مقدمة الجيش نمود و خود از تعاقب نهضت فرمود در آن اوان از نژاد ملوك ايران شهريار نام در شيروان حاكم بود چون لشكر اسلام بقرب شيروان رسيد شهريار طاقت مقاومت در خود نديد امان طلبيده به جزيه راضى شد اهل اسلام او را به حال خود گذاشتند و اعلام مراجعت بصوب ديگر افراشتند ، در سنهء بيست و چهارم در زمان خلافت عثمان بن عفان سلمان بن ربيعه از ارمن بدان ولايت