تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رياض السياحة ( فارسى ) — صفحة 63

مساهمون:

ص٦٣
بىنصيب و بىبهره نگرديد ، علماء اخبار از جود و كرم آن شهريار حكايات غريب و روايات عجيب نوشته‌اند . در روضة الصفاء مسطور است كه قاآن در مدت سيزده سال كه زمام سلطنت در كف قدرت او بود مبلغ صد و شصت هزار تومان بر وضيع و شريف و قوى و ضعيف كرم نمود . مخفى نماند كه تومان مغولى عبارت از ده‌هزار تومان اين زمانست و يك بالش زر بقولى پانصد مثقال زر است و بروايتى هشت درهم و دو دانگ و بقول ديگر هشت دينار و دو دانگ . فى شهور سنه ششصد و سى و نه در روزگار خلافت المستنصر باللّه عباسى آن جهان احسان اعنى اوكتاى قاآن بعالم جاودان انتقال يافت . بيت :
در بن در خواه سلطان خواه درويش * به آخر عقبهء مرگ آيدش پيش
ذكر عدالت وصيت سخاوت آن شهريار تا دامن آخر الزمان بر صفحات روزگار يادگار ماند . بيت :
نام نيكى گر بماند ز آدمى * به كز او ماند سراى زرنگار

كيوك خان بن اوكتاى قاآن

به شهامت و صلابت موصوف و به سخاوت و سماحت معروف بود اما كيش نصارى بر ملت بيضا ترجيح مىنمود لاجرم هيچ مسلمان را ياراى آن نبود كه با ترسائى سخنى سخت گويد و احدى را قدرت نه كه طريق مخالفت ترسايان پويد در آخر حيات مايل بسير بلاد غربى گرديد با لشگر عظيم از تختگاه حركت كرده بسمرقند رسيد در آنجا ابو يحيى روح او را مقبوض گردانيد . بيت :
از آن تلخ آمد اين كاخ دلاويز * كه چون جا گرم كردى گويدت خيز
مدت سلطنتش يك سال بود .

منكو قاآن بن تولى خان بن چنگيز خان

منكو بسعى و اهتمام با تو ابن جوجى ابن چنگيز خان افسر خانيت بر فرق نهاد پادشاه رعيت‌پرور و شهريار شجاعت‌گستر بود بسيارى از ممالك ختا و ختن و چين و ماچين كه مفتوح نشده بود وى بگشود فى شهور سنه ششصد و پنجاه و يك برادر خود هلاكو خان را
رياض السياحة ( فارسى ) — صفحة 63 | زين العابدين شيروانى / حسين بدر الدين / اصغر حامد ربانى