بنى عباس رخاوت و سستى پذيرفت حكام اتابكان ايلدگز در سنهء پانصد و چهل هجرى از طرف سلاطين سلجوقيه در آذربايجان استقلال يافتند بعد از انقراض دولت اتابكان چندى ملوك عراق و خراسان به آن ولايت حكم نمودند تا آنكه كوكب دولت چنگيزيه از مشرق جلال طالع و لامع گرديد وصيت جهانگيرى چنگيز خان به گوش هوش دور و نزديك رسيد فرقه چنگيزيان جميع بلاد آذربايجان را گشودند بعضى از حكام و سلاطين آن فرقه قلاع خوب و بقاع مرغوب بنا نمودند چون بامر لايزال دولت ايشان زوال يافت امراء چوپانيان در آن ولايت ظاهر شدند مقارن دولت ايشان ملوك ايلخانيان ظهور يافتند و چندى به حوزهء تصرف امير تيمور و اولاد او درآمد و فرقهء آققويونلو از اولياى آل تيمور انتزاع نمودند و زمرهء قراقيونلو از آن طايفه استرداد فرمودند و سلاطين صفويه از ملوك قراقيونلو انتزاع نمودند در زمان سلطان محمد خدا بنده اولياى دولت عثمانيه به حيطه تصرف درآوردند شاه عباس ماضى از روميان بازگرفت بعد از انقراض صفويه ديگرباره بدست روميان افتاد نادر شاه عاليجاه از آن گروه استرداد كرد چون دولت نادرى انقراض يافت ولات آن ولايت بطريق ملوكالطوايف سلوك نمودندى و ملوك زنديه را بنا بر مصلحت فىالجمله انقياد كردندى تا آفتاب اقبال قاجاريه از افق سلطنت ساطع گرديد اكنون كه سنه هزار و دويست و سى و هفت هجريست اكثر بلاد آن ديار در كف كفايت شاهزاده كامكار عباس ميرزا ابن سلطان فتحعلى شاه است
حاصل ديوانى آذربايجان
حاصل ديوانى آن ولايت در زمان دولت سلجوقيان دو هزار تومان موغولى بوده ، تومان آن زمان عبارت از ده هزار مثقال نقره خالص است ، در زمان سابق ديار آذربايجان بهغايت معمور بوده و در اين اوان در نهايت پريشانى است ، مسود اوراق در حين سياحت آنچه از آن ولايت ديده مسطور مىگرداند انشاءالله تعالى .