اما سير فى الله
در اين سير سالك محو شاهد اسماء شود و متصف بصفات كبريا . لباس تعينات كونيه را شهودا و غيبا از هيكل توحيد بريزد و طومار هستى ممكنات را علما و عينا بهم پيچد . گلستان وجودش بعد از خزان
كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ
( 53 ) بنسيم
وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ
( 54 ) سبز و خرم شود . به خزينه
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها
( 55 ) درآيد و بر سر اوليائى تحت قبابى لا يعرفهم غيرى ( 56 ) شناسا گردد ، و جمال شاهد ازلى را در مرآت من رآنى فقد رأى الحق ( 57 ) مشاهده كند و مقام فناى فى الشيخ را دريابد .
و در اين سير موحد عارف را غير از تعينات الهيه تعينى باقى نماند .
بعد از اين سير لله است
و شرح فناى فى اللّه . عارف را در اين سير شعورى بما سواى ذات نماند . قطرهء محروم كه عبارت از هستى موهوم است به حكم
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
( 58 ) و اشاره
يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ
( 59 )
ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً
( 60 ) به درياى وجود و اصل شود . و سالك چون كسى كه از زحمت راه و مشقت سفر فارغ شده باشد در بستر
طُوبى لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ
( 61 ) آرميده و از ميناى كمال التوحيد نفى الصفات عنه ( 62 ) شراب هويت نوشيده و بر بالش
فَسُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ
( 63 ) سر نهاده و در جوار
فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ
( 64 ) بخواب فنا رود .
هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
( 65 )
اما سير بالله
بقاى بعد از فناست و شهود وجود مطلق بروجه