قيود هوا . و بزعم فقير محض موهبت است از حضرت عزت ، اگرچه منافى نيست ، توفيق مجاهده هم موهبت است .
اما مجاهده
- گفتيم انسان انموذج عالم كبير است و از تمام مراتب وجود تعبير . در قوس صعود ، كه مقصود برگشت از كثرت بسوى وحدت است و از ارض مجاز عروج به آسمان حقيقت ، عبور از مراتب مذكوره بايد نمود و واديهاى هفتگانه سلوك را بسعى دائم و جهد لازم بايد پيمود . در اين راه موانع بسيار است و خطرات بىشمار ، شياطين باطنيه در كمينند و شئونات نفس سركش در يسار و يمين ، در هر قدم دام بلائيست و در هر نفس دم اژدهائى . مجاهده راه را مردى بايد دلير به شكوه نهنگ و زهره شير . مجاهده با نفس هم نبردى است و با جنود جهل هم آوردى . اين مصاف را به لاف نتوان نمود و اين مسافت را به جلافت نتوان پيمود . نبرد با خصم كار هر نامرد نيست و سلوك الى اللّه رويه هر بىدرد نه .
در منقبت اسد الله الغالب على ابن ابى طالب عليه السلام
سجده دوست كار حيدر بود * نفس كشتن شعار حيدر بود
روز ميدان كه بود وقت نبرد * مرد مىكشت و ذكر حق مىكرد
از حق آن دم كه هى بدلدل كرد * باللّه ار لمحهاى تغافل كرد
حق به فكرش مدام حاضر بود * و ز ثباتش عقول قاصر بود
روز خندق كه فتنه ميدان يافت * او پياده به جنگ عمرو شتافت
عمرو از جنگ او تبرى كرد * كه مرا نيست با تو روى نبرد
دوست بودم چو با ابى طالب * حب او هست در دلم غالب