باب البسط
قال اللّه تعالى :
يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ
« 1 » .
وجه استشهاد ، استدلال است به بسط خلق در صورت و نشر ايشان و انتظام احوال معاش ايشان و صلاح ايشان در دنيا به تدبير الهى بر بسط ايشان در معنى و نشر كمال ايشان و انتظام امور معاد ايشان و صلاح حال ايشان در عقبى به تدبير ايشان . چرا كه معنى قول خداى تعالى كه :
جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً وَ مِنَ الْأَنْعامِ أَزْواجاً يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ
« 2 » آن است كه تدبير كرد امور شما را به انشاى ازواج از براى شما و از براى انعام شما و تهيّهء اسباب تكثير و انتظام امور به ازدواج .
( و قوله : )
يَذْرَؤُكُمْ
يعنى خلق مىكند و كثير مىكند شما را و ثابت مىگرداند شما را در اين تدبير ؛ و همچنين در اين بسط تدبير كرد امور ايشان را به ايجاد اين گروه كمّل مذكورين در اين باب ، و انشاى نفوس قابله از جهت فيض ايشان و تكميل ايشان ، و تهيّهء اسباب اجتماع و صحبت داشتن ميان ايشان ، و انتظام امور معاد و صلاح دين و كمالى كه كامل گرداند ايشان را و برساند ايشان را به سعادت كبرى در اين تدبير .
[ معناه ]
البسط أن يرسل شواهد العبد في مدارج العلم ، و يسبل على باطنه رداء الاختصاص ، و هم أهل التلبيس .
يعنى : ( بسط ) آن است كه درج كرده شود شواهد عبد را از واردات و تجلّيات شاهده به حال او در مدارج علم شرعى - يعنى مراتب او - پس استعمال كرده شود
هامش
( 1 ) . شورى / 11 .
( 2 ) . همان .