او در اصل تأنيث « أطيب » است ، پس طوبى خوبتر درجهاى است در جنّت .
و « زمان فاسد » يا زمانى است كه بسيار است در او فتنهها ، و مشغول شدهاند در او ناس به فتن و هرجومرج و اعراض نمودهاند از عمل صالح و سلوك طريق حقّ ، و يا زمانى است كه بسيار است در او مناهى و كم است در او نهى از منكر .
و « صدّيق » مبالغه است در صادق ، و او كسى است كه صادق باشد ظاهر او و باطن او در قبول هر چيزى كه آمده است به او خداى تعالى و رسول او .
و « منافق » كسى است كه مخالف باشد ظاهر او باطن او را در اين ؛ پس ظاهر كند اسلام و موافقت را و پوشيده دارد كفر و مخالفت را .
و تركيب متن ظاهر المعنى است .
و الدرجة الثالثة : غربة الهمّة
، و هي غربة طلب الحقّ ، « 1 » و هي غربة العارف ، لأنّ العارف في شاهده غريب ، و مصحوبه في شاهده غريب ، « 2 » و موجوده - فيما يحمله علم ، أو يظهره وجد ، أو يقوم به رسم ، أو تطيقه « 3 » إشارة ، أو « 4 » يشمله اسم - غريب . فغربة العارف غربة الغربة ؛ لأنّه غريب في الدنيا و الآخرة .
عارف كسى است كه مرتفع شود از او حجاب علم به تجلّى شهودش ، و غربت او اختصاص اوست به امرى كه ادراك نمىكنند او را ناس ، و متعلّق شده است همّت او به چيزى كه ادراك نمىكنند او را و ادراك نمىكنند حال او را و مقال او را .
چرا كه او « در شاهد خود غريب است . » شاهد او چيزى است كه شهادت مىدهد از براى او به صحّت چيزى كه يافته است او را - و او حقّ است - و نمىشناسد او را غير او ؛ پس او غريب است ميان شاهد خلق ، كلّ خلق .
و « مصحوب اوست » علم حقيقى كه مصحوب شده است بعد از شهود ، چنان كه
هامش
( 1 ) . اصل : - و هي غربة طلب الحقّ .
( 2 ) . اصل : - و مصحوبه في شاهده غريب .
( 3 ) . اصل : يطيقه .
( 4 ) . اصل : لو .