باب الرغبة
قال اللّه تعالى :
يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً
« 1 » .
[ معناه ]
الرغبة ألحق بالحقيقة من الرجاء ؛ و هو فوق الرجاء ؛ لأنّ الرجاء طمع يحتاج إلى تحقيق ، و الرغبة سلوك على تحقيق .
يعنى : رغبت اقرب است به سوى حقيقت و واصلكنندهتر است . چرا كه نهايت « رجا » بدايت « رغبت » است . پس رغبت فوق رجا است .
و بيان كرد او را به آنكه رجا طمع است ، و طمع نمىباشد مگر با « فقد » . پس محتاج مىشود به آنكه متحقّق شود مرجوّ ؛ پس او مشكوك الوقوع است ، غاية ما فى الباب بودن اوست مظنون به رجحان وقوعش .
و امّا رغبت در شىء ، پس لا بدّ است از تحقّق وقوعش ؛ پس مرغوب متيقّن الوقوع است ؛ و از اين جهت بود كه گفت كه : رغبت سلوك بر تحقيق است « 2 » . » يعنى سلوك است در طلب وصول به چيزى كه او متحقّق الوقوع است ، و او تحقّق مطلوب اوست از روى يقين .
و الرغبة على ثلاث درجات :
الدرجة الاولى : رغبة أهل الخبر
، تتولّد من العلم فتبعث على الاجتهاد المنوط بالشهود ، و تصون السالك عن وهن الفترة ، و تمنع صاحبها من الرجوع « 3 » إلى غثاثة الرخص .
« اهل خبر » كسانىاند كه ايمان آوردهاند به غيب از اخبار كتاب و سنّت ، و متولّد
هامش
( 1 ) . انبيا / 90 .
( 2 ) . اصل : - است .
( 3 ) . اصل : الجوع .