باب الرياضة
قال اللّه تعالى :
وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ
« 1 » .
استشهاد او به اين آيه ، دليل است بر آنكه او اراده كرده است به رياضت اعتياد صدق را . چرا كه ترسيدن قلوب با بذل وسع در طاعت مىباشد از خوف آنكه قبول كرده نشود عمل او ، از براى بودن او غير مطابق از براى امر ، و صدق مطابقهء خبر يا عمل است از براى چيزى كه در نفس الامر است . پس خوف نمىباشد مگر از براى شكّ در مطابقهء عمل از براى امر . و اگر صادق باشند در او از روى تصديق ، هرآينه نخواهند ترسيد .
پس اصل صدق يقين است به مطابقهء مذكوره . پس به سبب صدق مرتفع مىشود شكّ ؛ پس سزاوار است آنكه مرتاض گردد مبتدى ، تا آنكه حاصل شود از براى او حسن ظنّ به خداى تعالى ، و تصديق كند قول خداى تعالى را كه :
وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ وَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ
« 2 »
وَ يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ يَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ
« 3 » . و اجتهاد كند در او تا آنكه برسد به يقين و طمأنينه - به علم صحيح و نقل صريح - آنكه او ضايع نمىگذارد عمل عاملى را از اهل ايمان . پس مىباشد صادق مصدّق غير خائف . و اگر استشهاد مىكرد شيخ رضى اللّه عنه « 4 » به قول خداى تعالى :
وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا
« 5 » هرآينه
هامش
( 1 ) . مؤمنون / 60 .
( 2 ) . اصل : ما يفعلون .
( 3 ) . شورى / 26 - 25 .
( 4 ) . ك : - شيخ رضى اللّه عنه .
( 5 ) . عنكبوت / 69 .