تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى ( فارسى ) — صفحة 545

مساهمون:

ص٥٤٥
عقال : زانوبند عقبه : گردنه ، راه سخت كوهستانى عقبى : جهان آخرت عقده : گره ، مشكل عقور : گزنده عقيله : پايبند ، زانوبند ، مانع عقيم : نازا ، آنچه محصول ندهد ، بىثمر علّت [ 3664 / 1 ] : بيمارى علّت احولى : بيمارى دوبينى علّتين : دو علّت ، دو بيمارى علم برافراختن : پرچم برافراشتن ، كنايه از بالا رفتن علم : پرچم علو : برترى علوق : ظاهرا جمع علقه ، خون بسته ، نطفه على هذا القياس : از همين‌گونه است ، به همين‌گونه عمارت جاى : جاى عمارت ( اضافهء مقلوب ) : جاى معمور و آباد عمو : براى خطاب كردن است عمى : كورى عنا : سختى و مشقّت و مرارت عناد : ستيز و دشمنى عنقا : « سيمرغ » ، كنايه از طالب رسيدن به منزل نهايى سلوك عنود : ستيزه‌گر عنيد : ستيزه‌جو ، ستيزنده ، ستيزه‌كار عوام الناس : مردم عادى عوايق : جمع « عايق » ، مانع عور : عريان ، لخت و برهنه عهد : دوره ، زمان عيّاب : بسيار عيب‌گيرنده عيّاران : جوانمردان عيّارى : جوانمردى ، مروّت ، مردانگى ، زيركى عيان : آشكار ، مشهودات حسّى عيب خود خريدن : عيب را در خود ديدن . عيبستان : عالم عيب ، عالم مادّى عيرت : عار دانستن عين الملح : اضافهء موصوف به صفت است . « عين » يعنى چشم و « ملح » جمع « ملحه » به معناى بانمك است . امّا « عين الملح » يعنى گريهء بانمك عين و لام : كنايه از الفاظ و كلمات و حروف غارق : غرق‌كننده غازى : پيكارگر ، جنگجو غافر : آمرزنده غالب : چيره غبن : زيان غدر : حيله ، نيرنگ