تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى ( فارسى ) — صفحة 459

مساهمون:

ص٤٥٩
ميكائيل بيامد و زمين همچنان سوگند بر وى نهاد و او نيز بازگشت . پس خداى - عزّ و جلّ - عزرائيل را بفرستاد و زمين همچنان سوگند بر وى نهاد كه جبرئيل و ميكائيل را نهاده بود . عزرائيل گفت : فرمان خداى را به سوگند تو بندهم ؟ . خداى تعالى مرا چنين فرمود و من فرمان خداى برم نه فرمان تو ؛ و آنجا كه مكّه است پر فروبرد و چهل گز گل از جمله روى زمين برداشت از همه لونى سخت و سست و نرم و ريگ و كوير و نرم و درشت و سياه و سپيد و از همه لونى ؛ و حق - جلّ و علا - آدم را از گل بيافريد به قدرت خويش . ( 215 ) « مرگ اصغر ، مرگ اكبر را زدود » اقتباسى است از آيهء 42 سورهء زمر كه مىفرمايد :
فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ الْأُخْرى إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى :
« آنكه مرگش حتمى است و فرا رسيد ، جانش را مىگيرد و ديگرى را تا زمانى ديگر بازمىگرداند . » ( 216 ) « كما تعيشون تموتون و كما تبعثون تحشرون » : « همان گونه كه زندگى مىكنيد ، خواهيد مرد ، و همان گونه كه برانگيخته شويد ، محشور خواهيد شد . » نگر : عوالى اللئالى ، ج 4 ، ص 72 و منازل الآخرة ، صص 19 - 20 . ( 217 ) مولانا در دفتر چهارم بيت 315 عبارت « الولد سرّ أبيه » را به‌عنوان حديث نبوى آورده است :
بهر اين فرمود آن شاهِ نَبيه * مصطفى كه « الولد سرّ أبيه »
امّا در منابع روايى يافت نشد . برخى نيز حديث بودن آن را بدون اصل دانسته‌اند . نگر : كشف الخفاء ، ج 2 ، ص 338 ) . مضمون آن در فارسى ، اين مثل مشهور است كه « پسر كو ندارد نشان از پدر » نگر : امثال و حكم ، ج 1 ، ص 281 .