و همنشينى كردن با نيكان و كريمان . همانا برترين مردم كسى است كه براى آنها سودمند باشد و بهترين سخن آن است كه اندك و گويا باشد ؛ و ستايش ويژه خداى يگانه است . « 1 »
2 . آثار مولانا
الف - آثار منثور :
1 . فيه ما فيه / اسرار جلاليه : در واقع ، تقرير درسها و سخنرانىهاى مولاناست كه توسّط فرزندش سلطان ولد يا ديگر مريدانش به رشتهء تحرير درآمده است .
مخاطبان اين گفتارها ، اهل فضل و خرد و خواص نيست ، بلكه عوام است . ازاينرو ، فهم آن بسيار آسانيابتر از مثنوى است .
فيه ما فيه حاوى مباحث منسجم واحدى نيست ، بلكه موضوعات گوناگونى در حوزههاى اخلاق ، عرفان ، تفسير آيات و احاديث ، و سخنان مشايخ صوفيه در آن طرح شده است . درست به همين دليل فيه ما فيه يعنى « در آن است ، آنچه در آن است » ناميده شده است .
در برخى از نسخ خطّى كهن اين كتاب ، از آن با عنوان الاسرار الجلالية ياد شده است . « 2 »
اين اثر نخست در شيراز به سال 1318 ش منتشر گرديد . اوّلين تصحيح انتقادى آن توسّط زندهياد فروزانفر انجام و در سال 1330 ش به زيور طبع آراسته شد .
فيه ما فيه به زبانهاى متعدّد ترجمه شده است :
1 . انگليسى با دو ترجمهء :
- آربرى در سال 1978 « 3 »
- ويلر تكستون در سال 1994 « 4 »
هامش
( 1 ) . نفحات الانس ، ص 465 .
( 2 ) . ر . ك : مولانا ، ديروز تا امروز ، شرق تا غرب ، ص 383 .
( 3 ). ) 8791 , resieW leumaS : kroyweN ( imuR fo sesruocsiD , yrrebrA . J . A. ( 4 ). ) 4991 , skooB dlohserhT : TV , yentup ( neesnU eht fo sngiS , notskcahT releehW.