درمانده است - از تحصيل دنيا به اختيار يا به اضطرار او را تعليم منفعت تحمّل صبر و رضا و تسليم در جميع امور اظهار نماى .
[ 854 ]
مرغِ صابر را تو خوش دار و معاف * مرغِ عنقا را بخوان اوصافِ قاف
يعنى : مرغ صابر كه خود را در صدور افعال مختار و غير مجبور دانسته است و در اطاعت اوامر و نواهى كوشيده است ، او را معاف و خوش دار كه در آن اعمال و افعال او را واگذار ؛ و مرغ عنقا را كه قاف قناعت را مأوا « 1 » و مسكن خود ساخته است ، او را اوصاف حسنهء قناعت بيان بكن كه قناعت گنجى از گنجهاى رحمان است و مرتبهء قناعت بهتر از مرتبهء سلطنت است .
[ 855 ]
مر كبوتر را حَذَر فرما ز باز * باز را از حلم گو و احتراز
يعنى : كبوتر كه در آشيانهء خانه « 2 » به آب و دانه قوتساز است و نه مانند عنقا بلندپرواز است ، او را از مخالطت و مصاحبت پادشاهان جابر و ظالم « 3 » پرهيز و احتراز فرماى كه مخالطت پادشاهان ظالم « 4 » مضرّت دنيا و آخرت « 5 » است
/ B 09 /
كه بيم جان و تهلكهء ايمان است ؛ و باز - كه عبارت از پادشاهان است - كظم غيظ و تحمّل را تلقين آن « 6 » فرماى كه پادشاه آن است كه مشفق و حليم بر جان « 7 » است ، نه آنكه مانند ديو از بهر ريو خونريز بود .
[ 856 ]
آن خفاشى را كه شد او بينوا * مىكُنش با نور ، جفت و آشنا
يعنى : خفّاش كه به سبب ضعف بصر خويش از آفتاب معرفت محجوب است ، او را به اعطاى نور بصيرت و ديدهء معرفت مدد نماى و با نور آفتاب آشنا گردان .
[ 858 ]
همچنين مىرو ز هدهد تا عقاب * رهنما و اللّه أعلم بالصّواب
هامش
( 1 ) . ش : ماواى .
( 2 ) . س : + كه .
( 3 ) . س : + و .
( 4 ) . س : + و .
( 5 ) . س : آخريت .
( 6 ) . ش : - آن .
( 7 ) . ش : جهان .