است يا كافر . چون بمرد و در آن عالم بزاد ، عقدهء مشكل بر اهل جهان برگشاد . اگر رومى است ، رومى برد و اگر زنگى است ، زنگى برد و آنكه نازاده را كه در اين عالم موجود است « 1 » يا در شكم مادر شناسد ، آن مرد كم است و آن عبارت از اولياء اللّه است كه « 2 » اولياء اللّه پيش از زادن و مردن احوال هريك را مىدانند .
حكايت [ زيد در جواب رسول عليه السلام ]
[ 3627 ]
گر سَماىِ « 3 » نور بىباريده نيست * هم زمينِ تار بىباليده نيست
يعنى : اگر
/ A 13 /
آسمان آثار و علامات غائيهء « 4 » خود مانند ابر و باران و برق و غير آن بر عرصهء زمين ظاهر نگرداند ، زمين تيره تربت « 5 » نشو و نماى آن آسمان نيز نپذيرد و تأثير « 6 » آن نگيرد « 7 » . همچنين جان عالم تا كه آثار حق تعالى معاينه نكند و علامات ظاهرى مشاهده ننمايد ، به عالم غيب نگرايد و انقياد آن عالم ننمايد .
[ 3629 ]
چون شكافم آسمان را در ظهور * چون بگويم : « هل ترى فيها فطور ؟ » 73
يعنى : نشكافتم آسمان را و ظاهر نكردهام حقيقت و ماهيت آن را و ننمودهام قصور و فطور آن آسمان را تا مردم به غيب ايمان آرند و در دلهاى خويش تحرّى و قياس كنند و جهد و اجتهاد « 8 » نمايند تا به سبب آن جهد و اجتهاد مأجور گردند كه ايمان غيب بهتر از ايمان مشاهد و معاين است .
[ 3631 ]
مدّتى معكوس باشد كارها * شحنه را دزد آورَد بر دارها
يعنى : در مدّتى كه مؤمن غيب در آن مدّت ايمان به غيب دارد ، كار آن مؤمن غيب در چشم مردم خلاف عقل و مخالف ظاهر مىنمايد كه آنچه ظاهر و موجود است ، حق
هامش
( 1 ) . ش : - است .
( 2 ) . س : + آن .
( 3 ) . ش : سما بى .
( 4 ) . ش : غايبه .
( 5 ) . س ، ش : تربيت .
( 6 ) . س : تأثر .
( 7 ) . س : نگريد .
( 8 ) . ش : اجتهاد و جهد .