در بيان آنكه موسى و فرعون هر دو مسخّر مشيّت حقّاند چنانچه زهر و پازهر « 1 »
بيت :
[ 2447 ]
موسى و فرعون ، معنى را رَهى * ظاهر آن ره دارد و اين گمرهى
يعنى : بيان احوال موسى و فرعون باطنى و معنوى مانند كفر و ايمان و زر و نقره بگذار و « 2 » بيان احوال موسى و فرعون كه ظاهر و مشهورند كه موسى راهبر بود و فرعون سركشى و گمراهى مىنمود ، در ميان آر .
يا مراد آن است كه موسى و فرعون ظاهرى مطيع و بندهء معنى و حقيقتاند كه هر دو مسخّر مشيّت اويند ، اگرچه موسى راهبر بود و فرعون گمراهى مىنمود ؛ « 3 » اگر لفظ « رهى » به معنى بنده اعتبار كرده شود .
و اگر « 4 » به معنى خلاصى اعتبار كرده شود ، پس معنى اوّل مراد خواهد بود .
[ 2448 ]
روز ، موسى پيشِ حق نالان شده * نيمشب فرعون هم گريان شده
[ 2449 ]
كِاين چه غُل است اى خدا بر گردنم ؟ * ورنه غُل باشد ، كه گويد من منم ؟
يعنى : چون موسى كليم و خليل حق بود ، فرعون نيز خضوع و خشوع به درگاه حق مىنمود . پس فرعون نيز مطيع و ساجد حق بود و ليكن در طريق اطاعت و سجود كه آن طريق را حضرت
/ A 12 /
موسى راه مىنمود ، انكار كرده ، راه خودپسندى مىپيمود ، بدان جهت مردود گرديد « 5 » و « 6 » چشيد آنچه چشيد .
در بيان آنكه موسى و فرعون هر دو مسخّر مشيّت حقاند
[ 2467 ]
چونكه بىرنگى اسير رنگ شد * موسيى با موسيى در « 7 » جنگ شد
هامش
( 1 ) . س : + بيت .
( 2 ) . ش : - و .
( 3 ) . س : + و .
( 4 ) . س : - اگر .
( 5 ) . س : كردند .
( 6 ) . س : - و .
( 7 ) . ش : اندر .