قال اللّه تعالى :
« وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ . »
« 1 » آسمانها پيچيده خواهد شد به قدرت الهى .
قوله :
[ هر نبيّى زو برآورده برات ] * « استعينوا منه صبرا او صلات »
اشارت [ است ] به آيهء :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ . »
« 2 »
قوله :
[ اين پيمبر گفت چون بشنيد قدْح ] * كه چرا فربه شود احمد به مدح ؟
كاف بيانيه ، بيان مدح مىكند . يعنى ، كفار به اين طريق مدح مىكردند كه مدح رسول خدا چرا دوست مىدارد و بر خود مىبالد ؟ از اين مفهوم چنان مىشود كه رسول - عليه السّلام - در جواب طاعنان اين حديث فرموده كه : « ان اللّه خلق آدم على صورته « 3 » » . اى ، صفته ؛ و صفت اوست كه حمد و شكر دوست مىدارد .
[ مانستن بدرايى وزير ] . . .
قوله :
پس بوَد « ظلمات بعضى فوق بعض » * [ نه خرد يار و نه دولت روز عرض ]
كما قال اللّه تعالى :
« [ ظُلُماتٌ ] بَعْضُها فَوْقَ بَعْضٍ . »
« 4 »
[ نشستن ديو بر مقام ] . . .
قوله :
كردمى من شرح اين بس جانفزا * [ گر نبودى غيرت و رشك خدا ]
اى ، شرح حال نيك نمايان زشتكردار و بدظاهران نيك باطن كه در شرح كردن ، طبقهء اوّلى رسوا شوند و فرقهء ثانيه ستوده گردند .
هامش
( 1 ) الزّمر ( 39 ) آيهء 67 [ ترجمهء آن در متن آمده است ] .
( 2 ) البقرة ( 2 ) آيهء 153 : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، از شكيبايى و نماز مدد جوييد . »
( 3 ) نك : احاديث مثنوى ؛ صص 114 ، 213 . « بهدرستى كه خداوند آدم را به صورت خود آفريد . »
( 4 ) النّور ( 24 ) آيهء 40 : « تاريكيهايى بر فراز يكديگر . »