فهم كردن حاذقان نصارى . . .
قوله :
هركه باشد زشت گفتش زشت دان * [ هرچه گويد مرده آن را نيست جان « 1 » ]
متحد است به مضمون آيهء :
« قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ . »
« 2 »
قوله :
[ زان على فرمود نقل جاهلان ] * بر مزابل همچو سبزست اى فلان « 3 »
عن على [ بن ] ابى طالب - كرّم اللّه وجهه - قال : « عبادت الجاهل كروضة فى المزبلة « 4 » . »
قوله :
برق گر « 5 » نورى نمايد در نظر * ليك از خاصيتش دارد « 6 » بصر
اشارت است به مدلول كريمهء :
« يَكادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصارَهُمْ . »
« 7 »
تخليط وزير در احكام انجيل
قوله :
ساخت طومارى به نام هر يكى * نقش هر طومار ديگر مسلكى
اگر قصد تخليط نباشد در اين احكام به هيچ يك خطا نيست و موصل به اصل است . و اكثر اين اوصاف كه وزير مكار ضدّ يكديگر قرار داد ، در زلّت جوانمردان - من حيث المجموع - موجود است .
قوله :
در يكى راه رياضت را و جوع * ركن توبه كرده و شرط رجوع
يعنى رياضت و جوع ، موقوف عليه توبه و رجوع است و توبه بىرياضت قبول نيست .
هامش
( 1 ) اين بيت در نسخهء ق يافته نشد ؛ و مصرع دوم آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد .
( 2 ) الإسراء ( 17 ) آيهء 84 : « بگو : هركس به طريقهء خويش عمل مىكند . »
( 3 ) اين بيت ، در نسخهء ق يافته نشد ؛ و مصرع اول آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد .
( 4 ) « عبادت نادان ، به سان گلزارى در كثافتدان است . »
( 5 - 6 ) در نسخهء ق : اگر ؛ خاصيت دزد .
( 7 ) البقرة ( 2 ) آيهء 20 : « نزديك باشد كه برق ديدگانشان را نابينا سازد . »