در داستان اعتماد كردن آن شخص [ بر تملّق ] و وفاى خرس
قوله :
اين چه يارى مىكنى يكبارگيش * [ گويد از بهر غم و بيچارگيش ]
يعنى ، اگر قائلى از مرد خدا اين سؤال كند .
قوله :
تا « سَقاهم ربّهم » آيد خطاب * [ تشنه باش اللّه أعلم بالصّواب « 1 » ]
قال اللّه تعالى :
« وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً . »
« 2 » بياشامد ايشان را پروردگار ايشان شراب پاك .
قوله :
رحمت اندر رحمت آمد تا به سر * بر يكى رحمت فروماى اى پسر
لفظ تا به سر كه در مصرع بالاست ، به مصرع ثانى ربط دارد . حاصل معنى آنكه ، از حقّتعالى درياهاى رحمت در جوش است . و يا بر يك قطرهء رحمت تا به سر فرورفته و غرق گشته ، ادراك رحمتهاى ديگر نمىكنم . و اگر لفظ فروما ، مخفّف فروميا گفته شود هممعنى بيت همين خواهد بود كه تقرير كرده شد .
قوله :
داروى مردى كن و عِنّين مپوى * [ تا برون آيند صد گون خوبْروى ]
يعنى ، حيرانه راه مرو .
قوله :
گفت « ادعوا اللّه » بىزارى مباش * [ تا بجوشد شيرهاى مهرهاش ]
قال اللّه تعالى :
« قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى . »
« 3 » گويند اهل كتاب بر رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - گفتند كه : خدا در تورات بدين اسم كه ياد مىكنى ؟ اين آيه نازل شد كه هر دو اسم در اطلاق برابرند .
قوله :
« فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ » نشنيدهاى « 4 » * [ اندرين پستى چه برچفسيدهاى ]
هامش
( 1 ) اين بيت در نسخهء ق يافته نشد ، و مصرع دوّم آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد .
( 2 ) الإنسان ( 76 ) آيهء 21 [ ترجمهء آن در متن آمده است ] .
( 3 ) الاسراء ( 17 ) آيهء 110 : « بگو : چه اللّه را بخوانيد چه رحمان را بخوانيد ، هركدام را كه بخوانيد ، نامهاى نيكو از آن اوست . »
( 4 ) در نسخهء ق : بشنيدهاى .