عالم همه مظهر خدا و آيات اوست
بهر ديدهروشنان ، يزدان فرد * شش جهت را مظهر آيات كرد
تا به هر حيوان و نامى كه نگرند * از رياض حسن ربّانى چرند « 1 »
بهر اين فرمود با اين اسپه او * حيث ولّيتم فثمّ وجهه
در قدح گر از عطش آبى خوريد * در درون آب ، حق را ناظريد
آنكه عاشق نيست ، او در آب در * صورت خود بيند ، اى صاحب بصر
صورت عاشق چو فانى شد در او * پس در آب اكنون كه را بيند ؟ بگو
حسن حق بينند اندر روى حور * همچو مه در آب از صنع غيور
غيرتش بر عاشقى و صادقى است * غيرتش بر ديو و بر استور نيست
ديو اگر عاشق شود ، هم گوى برد * جبرئيلى گشت و آن ديوى بمرد
اسلم الشيطان « 2 » آنجا شد پديد * كه يزيدى شد ز فضلش بايزيد
حق ندارد خاصّگان را در كمون * از مى ابرار « 3 » جز در يشربون
عرضه مىدارند بر محجوب خام * حس نمىيابد از آن اوجز كلام « 4 »
رو همىگرداند از ارشادشان * كه نمىبيند به ديده دادشان
گر ز گوشش تا به حلقش ره بدى * سرّ نصح اندر درونشان در شدى
چون همه نارست جانش نيست نور * كافكند در نار سوزان جز قشور
نار دوزخ جز كه قشر افشار نيست * مغز را با هيچ نارى كار نيست
ور بود بر مغز نارى شعلهزن * بهر پختن دان ، نه بهر سوختن
دان كه اين اسما و الفاظ حميد * از گلآبهء آدمى آمد پديد
علّم « 5 » الاسماء بد آدم را امام * ليك نى اندر لباس عين و لام
هامش
( 1 ) - اشاره به آيه قرآن :« فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ . »سوره البقره ، آيه 115 .
( 2 ) - اشاره به پاسخ پيامبر در جواب كسانى كه پرسيدند ، آيا تو را نيز شيطان است ، فرمود : آرى ، اما شيطان من مسلمان شده است . ( مسند احمد ، ج 1 ، ص 257 ، 385 ، 397 ، صحيح مسلم 8 ، ص 139 ) .
( 3 ) - در نسخه قونيه : احرار . با اشاره به آيه 5 سوره الانسان .
( 4 ) - در نسخه قونيه : غير كلام .
( 5 ) - اشاره به آيه 31 سوره البقره .