من مىشنود و با من مىبيند . حديث قدسى كه صورت كاملش چنين است : " لا يزال العبد يتقرّب الىّ بالنّوافل حتى احبّه فاذا احببته كنت سمعه و بصره و لسانه و يده و رجله ، فبى يسمع و بى يبصر و بى ينطق و بى يبطش و بى يسعى " . شبسترى گويد :
حديث قدسى اين معنى بيان كرد * فبى يسمع و بى يبصر عيان كرد
ر . ك : كنز العمّال ، ج 1 ، ص 205 ؛ اصول كافى ، ج 4 ، صص 53 و 54 ؛ احياء علوم الدين ، ج 4 ، ص 298 ؛ قوت القلوب ، ج 2 ، ص 134 ؛ صفة الصفوة ، ج 1 ، ص 9 ؛ كشف الاسرار ، ج 3 ، ص 45 ؛ كشف المحجوب ، ص 393 .
( [ 60 ] ) . متابعت اعمال حسنه را گويند ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 69 ) .
وحى را گويند و الهام صريح را نيز نامند و متابعت اعمال را خوانند در شريعت ، نظر بر عبوديّت و امر معروف و نهى منكر نگاه دارند . در اين حالت كارها از خلق بايد ديد و از خالق بايد دانست تا به حدود قصاص نرسى ( دارابى ، لطيفهء غيبى ، 6 ضميمه ) .
اعمال و متابعت را گويند به حضرت حق تعالى ( عراقى ، اصطلاحات صوفيه ، ص 565 ) .
اينكه وجود واجب و وجود ممكن را مطلقا غير هم دانند ، اسلام مجازى است نه حقيقى ؛ و از سبب بيزارى از اسلام مجازى ، كسى را كفر حقيقى كه فى نفس الامر كفر باشد ، پيدا نمىشود و كافر حقيقى نمىگردد و اگرچه در صورت كفر مىنمايد ، ولى در حقيقت عين كمال اسلام است و اين كافرى غايت مسلمانى است ( لاهيجى ، شرح گلشن راز ، ص 540 ) .
اسلام به ذات خود ندارد عيبى * عيبى كه در اوست از مسلمانى ماست
( منسوب به خيام )
( [ 61 ] ) . قسمتى از آيهء 25 سورهء يونس كه صورت كامل آن بدينگونه است :
" وَ اللَّهُ يَدْعُوا إِلى دارِ السَّلامِ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ " ؛
و خدا [ شما را ] به سراى سلامت فرا مىخواند و هركه را بخواهد به راه راست هدايت مىكند .
( [ 62 ] ) . قسمتى از آيهء 19 سورهء آل عمران كه كامل آن بدين صورت است :
" إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ وَ مَنْ يَكْفُرْ بِآياتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ " ؛
در حقيقت ، دين نزد خدا همان اسلام است و كسانى كه كتاب [ آسمانى ] به آنان داده شده ، با يكديگر به اختلاف نپرداختند ، مگر پس از آنكه