( [ 29 ] ) . افق مبين عبارت از نهايت مقام قلب است ( كاشانى ، اصطلاحات الصوفية ، 53 ؛ جرجانى ، تعريفات ، ص 20 ) .
( [ 30 ] ) . سورهء تكوير ، آيهء 23 : و قطعا آن [ فرشتهء وحى ] را در افق رخشان ديده .
( [ 31 ] ) . به واسطهء آنكه ذات هستى تقاضاى يگانگى مطلق مىنمايد ، " انانيّت " كه ناطق به " انا اللّه " و " انا الحق " شدن است ، حق را سزاوار است ؛ زيرا كه در جميع مظاهر اوست كه ظاهر شده است و هيچ غيرى نيست ( لاهيجى ، شرح گلشن راز ، ص 317 ) .
انانيّت عبارت از آن حقيقتى است كه هر چيزى از بنده به وى نسبت داده مىشود مانند نفس من ، روح من ، قلبم و دستم . بدانكه انانيّت و هستى كاملان در تحقيق ، عبارت از نور است كه مجمع احكام وجود امكانى و شامل جميع مراتب وجود خارجى است ، يعنى سارى است در جميع حقايق خارجيهء انسان كامل از روح و نفس و قلب و دست و چشم و غير ذلك ( كاشانى ، اصطلاحات الصوفية ، صص 58 و 59 ) .
به نزد اهل ذوق ، انانيّت يا انانيّت عبارت از حقيقتى است كه هرچه بنده را شد به خود مضاف گرداند . . . انانيّت حق وجودى است و انانيّت بنده عدمى ( سجادى ، فرهنگ اصطلاحات عرفانى ، ص 139 ) .
( [ 32 ] ) . امنا همان ملامتيانند كه باطن خود را ظاهر نمىسازند و هيچ اثرى را بر شاگردانشان آشكار نمىكنند و آنان در مقامات اهل فتوت سير مىكنند ( كاشانى ، اصطلاحات الصوفية ، ص 54 ) .
. . . و يكى ديگر از اهل اذواق كه از آن اعلاست ، از يك صراحى از آن مى محبّت فطرى ، عاشق گشته است و لاابالى شده و به قيود صورى ، زياده التفات ندارد و مست عشق است و شارب آن صراحى شراب محبّت و عشق از خم و سبوى تجلّيات صفاتى و اسمايى است و اين ، مقام بدلا و امنا و اوتاد است ( لاهيجى ، شرح گلشن راز ، ص 520 ) .
با آنكه ملامتيّه در اثر حركات و اعمال به ظاهر خلاف ، مورد سرزنش خلقند ، در باطن از جوانمردان و اهل فتوت و امناى ملتند و تظاهر به خلاف بدان سبب كنند كه مردم از آنان ستايش نكنند تا مغرور نشوند و ريا نورزند . . . گروه ملامتيان كه نام و شهرت و مقام خود را فدا مىكنند ، همان امناىاللّهند نه اهل ريا و سالوس ( سجادى ، فرهنگ اصطلاحات عرفانى ، صص 134 و 135 ) .
اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — صفحة 55
مساهمون: مؤلف مجهول
ص٥٥