ز آنجا كه اسم عين مسمّاست مىرسد * هر لحظه خلعت دگر و تاج ديگرم
( [ 23 ] ) . معالم و مظاهر ذات الهى ، اسماى ذاتيّهء الهيّه است از براى آنكه ايشان مظاهر ذاتند در حضرت واحديّت كه حضرت اسما و صفات است . . . اسماى ذاتى بر وجود غير توقف ندارند ، اگرچه به اعتبار و تعلّق آن توقف دارند و اينها را " اسماى اولين " ، " مفاتيح غيب " و از " ائمهء اسما " نامند ( كاشانى ، اصطلاحات الصوفية ، صص 45 و 46 ) .
. . . از جهت ديگر اسما به " اسماى ذات " و " اسماى صفات " و " اسماى افعال " تقسيم مىشوند ؛ گرچه همهء آنها اسماى ذاتند و لكن به اعتبار ظهور ذات در آنها به نام " اسماى ذات " نامند ، و به اعتبار ظهور صفات در آنها " اسماى صفات " نامند و به اعتبار ظهور افعال ، " اسماى افعال " نامند . اسما عبارتند از : اللّه ، الرّحمن ، الملك ، القدّوس ، السّلام ، المؤمن ، المهيمن ، العزيز ، الجبّار ، المتكبّر ، العليم ، العظيم ، الظّاهر ، الباطن ، الاول ، الآخر ، الكبير ، الجليل ، المجيد ، الحق ، المبين ، الواجد ، الماجد ، الصّمد ، المتعالى ( سجادى ، فرهنگ اصطلاحات عرفانى ، ص 94 ) .
( [ 24 ] ) . سعدى . در نسخهء استاد محمد على فروغى ، مصرع اول اين بيت چنين آمده است : " به زيورها بيارايند وقتى خوبرويان را " ( كليات سعدى ، چاپ هرمس ، 1385 ، ص 928 ) .
( [ 25 ] ) . اسمى كه جامع همهء اسماى خداوند است و گفتهاند آن اسم ، اللّه است ، زيرا اسم ذات موصوف به همهء صفات است ، يعنى به تمام اسما ناميده مىشود .
حضرت الهيّت را به مقام ذات با همهء اسمها اطلاق كردهاند ( جرجانى ، تعريفات ، ص 15 ) .
ميبدى گويد : " اسم اعظم در غايت خفاست و اطلاع بر آن موقوف بر صفاست . " محى الدين گويد : " اسم اعظم مدلول عين الجمع است و در اوست حى و قيوم " و در باب 277 گويد : " يك اسم در ميان اسماى اللّه ، اعظم است و آن در آية الكرسى و اول سورهء آل عمران است ( سجادى ، فرهنگ اصطلاحات عرفانى ، ص 95 ) .
اسم اعظم بكند كار خود اى دلخوش باش * كه به تلبيس و حيل ديو مسلمان نشود
( حافظ )
چون بند طلسم را گشودى * بينى كه تويى خود اسم اعظم
( عراقى )