تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصطلاحات صوفيان ( متن كامل رساله مرآت عشاق ) ( فارسى ) — صفحة 26

مساهمون:

ص٢٦
( [ 7 ] ) . هيچ امرى او را از امر ديگر بازنمىدارد . ر . ك . فصوص الحكم ، ص 634 . ( [ 8 ] ) . قسمتى از آيهء 3 سورهء سبا و نيز با همين مضمون و اندكى تفاوت در قسمتى از آيهء 61 سورهء يونس آمده است : هم‌وزن ذرّه‌اى نه در آسمان‌ها و نه در زمين از وى پوشيده نيست . ( [ 9 ] ) . سورهء اخلاص آيهء 1 : بگو اوست خداى يگانه . ( [ 10 ] ) . مصرع اول از امثال سائره است . گوينده مشخص نيست . " گفتار ما پراكنده و زيبايى تو يگانه است و هر چيزى به آن زيبا اشارت دارد " . ر . ك : امثال و حكم ، ج 2 ، ص 1089 . ( [ 11 ] ) . وجود با " باى " بسم اللّه شروع شده و با آن عابد از معبود بازشناخته مىشود . ( [ 12 ] ) . من نفس خود را به يارى صفاتى كه بر آن قرار دارد مىشناسم ، ولى اين نفس در هنگام شهود و حجّت‌آورى من از من پنهان مىشود . ( [ 13 ] ) . چنين است در اصل . و منظور خاطر شكسته است . ( [ 14 ] ) . مصرع اول از يك رباعى سعد الدين حمويه است :
يك نقطه الف گشت و الف جمله حروف * در هر حرفى الف به اسمى موصوف چون حرف تمام شد درآمد به سخن * ظرف است سخن نقطه در او چون مظروف
اين رباعى و شرح آن در مجلهء معارف ، سال سوم ، 1367 ، شمارهء دوم ، صفحهء 85 ، ذيل مقالهء " جواهر الكنوز " آمده است . ( [ 15 ] ) . حديث نبوى : " اول چيزى كه خدا آفريد ، نور من بود . " نور در اينجا مرادف با عقل در كلمات حكماست . صورت‌هاى مختلف اين عبارت چنين است : " اول ما خلق اللّه درّة البيضاء " و در صفحهء 113 احاديث مثنوى آمده است : " اول ما خلق اللّه نورى ابتدعه من نوره . " ( [ 16 ] ) . شبسترى ( [ 17 ] ) . قسمتى از آيهء 88 سورهء قصص كه شكل كامل آن چنين است :
" وَ لا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ " ؛
و با خدا معبودى ديگر مخوان . خدايى جز او نيست . جز ذات او همه چيز نابودشونده است . فرمان از آن اوست و به سوى او بازگردانيده مىشويد . ( [ 18 ] ) . سورهء الرّحمن ، آيهء 27 : و ذات باشكوه و ارجمند پروردگارت باقى خواهد ماند .