[ قسم البدايات ]
و اعلم أنّ الأقسام العشرة التي ذكرتها « 1 » في صدر هذا الكتاب هي قسم البدايات ، ثمّ قسم الأبواب ، ثمّ قسم المعاملات ، ثمّ قسم الأخلاق ، ثمّ قسم الأصول ، ثمّ قسم الأودية ، ثم قسم الأحوال ، ثمّ قسم الولايات ، ثم قسم الحقائق ، ثمّ قسم النهايات .
و سبب ترتّب اين اقسام بر يكديگر در اوّل هر قسمى « 2 » مذكور خواهد شد كه بر قسم سابق چون مترتب است . و بدان كه اقسام عشره كه در اوّل اين كتاب معهود و موعود بود ، اين است كه مفصّل گشت ، و در هر قسمى ده مقام مقرّر و مبوّب شد تا صد مقام به اتمام انجاميد ؛ و چون اين صد مقام هريك در اقسام عشره مضروب شد به عدد الف رسيد .
سؤال : اگر كسى گويد : ضرب مقامات ابتدا در انتها چون سبب ترقى است ، مناسب است ، امّا ضرب مقامات بلندتر در مقامات فروتر تنزّل مىنمايد .
جواب گوييم : چون نهايت را « 3 » رجوع به بدايت 98 است منتهى كه رعايت امور بدايت كند ، چون آن رعايت بالحق بود نه بالنفس ، « 4 » هرآينه انوار و اسرار و حقايق هريك دريابد .
هامش
( 1 ) . ج : + من .
( 2 ) . ع : قسم .
( 3 ) . ج : - را .
( 4 ) . ج : بنفس .