قادر گردانيد ؛ تا از لوائح و انوار عبور كرده ،
عِنْدَ مَلِيكٍ
« 1 »
مُقْتَدِرٍ
« 2 » بر تخت بخت نشست ، و تعيّن وى اسمى از اسماى حق گشت . و اللّه الهادى !
فصل
صورت مشاهده در « بدايات » اعتقاد حضور حق است با « 3 » همهء اشيا
أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ
« 4 » . و در « ابواب » اعتقاد قيام به قيّوميّت حق . و در « معاملات » ايقان به آنكه اعمال افعال حق است . و در « اخلاق » ديدن اخلاق حميده ، پرتو اخلاق « 5 » حق . و در « اصول » تحقيق « 6 » آنكه سير وى باللّه و إلى اللّه « 7 » و فى اللّه است . و در « اوديه » شهود حق به نور بصيرت مكحّل به نور حق . و در « احوال » شهود تجلّيات انوار جمال و خلوص حبّ جميل . و در « ولايات » كشف سبحات جلال از جمال ذات . و در « حقايق » شهود ذات به ارتفاع حجب . و در « نهايات » شهود ذات خود را « 8 » به ذات حق ، « 9 » و فناى عبد در عين جمع .
باب المعاينه
قال اللّه تعالى :
أَ لَمْ تَرَ إِلى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ
« 10 »
يعنى نديدى و نظر نكردى به قدرت پروردگار خود كه چگونه ممدود گردانيد سايه را ؟ و همزه ، نفى انكار ، و تقرير اثبات رؤيت دارد . و « 11 » اثبات رؤيت بعينه معاينه است .
المعاينات ثلاث :
إحداها « 12 » معاينة الأبصار .
معاينات سه مرتبه دارد :
هامش
( 1 ) . ج : ملك .
( 2 ) . القمر / 55 .
( 3 ) . ج : يا .
( 4 ) . فصلت / 53 .
( 5 ) . ع : - اخلاق .
( 6 ) . ج : تحقق .
( 7 ) . ج : - والى اللّه .
( 8 ) . ع : - را .
( 9 ) . ج : خود .
( 10 ) . الفرقان / 45 .
( 11 ) . ع : - و اثبات رؤيت .
( 12 ) . ج : احدهما . ع : احدها .