ايشان نگشت . و
إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُهْتَدُونَ
« 1 » حجاب متابعت طريقت ايشان نشد « 2 » ، تا از اوطان و اقران روى گردان شدند و سر در بيابان غربت نهادند .
و هو رجل صالح فى زمان فاسد ، بين قوم فاسدين .
و اين غربت در اين درجه ، صادق مىآيد بر مردى صالح پرهيزگار در زمانى « 3 » فاسد به ظهور فتنهها ، و در ميان جماعتى مفسدان كه فساد زمان و مكان و اخوان در وى اثر نكرده باشد . و بر سداد « 4 » و صلاح خود ثابت و محكم بود .
أو عالم بين قوم جاهلين .
يا مردى عالم كه علوم شريعت به كمال رسانيده ، « 5 » و به علم خود عمل تمام بجاى آورده « 6 » در ميان قومى « 7 » جاهلان .
أو صدّيق « 8 » بين قوم منافقين .
يا مردى صدّيق كه در جميع « 9 » اعمال و احوال ظاهرى و باطنى صادق بود ، در ميان قومى منافقان كه ظاهر ايشان مخالف باطن ايشان است .
و « 10 » الدّرجة الثالثة : غربة الهمّة ، و هي غربة العارف .
درجه سيم ، غربت همّت است « 11 » ، و اين غربت عارف است ؛ و عارف آن است كه حجاب علمى وى به تجلّى شهودى مرتفع گشته بود . و غربت وى اختصاص و انفراد وى است در ميان خلق به چيزى كه خلق از ادراك او « 12 » عاجز باشند ، و تعلّق همّت وى به جايى « 13 » كه « 14 » همم همه از آن قاصر بود .
لأنّ العارف « 15 » في شاهده غريب ؛
از بهر آنكه عارف در شاهد خود غريب است و شاهد عارف حق است كه شاهد
هامش
( 1 ) . الزخرف / 23 .
( 2 ) . ع : -وَ إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُهْتَدُونَحجاب متابعت طريقت ايشان نشد .
( 3 ) . ج : زمان .
( 4 ) . ع : صلاح و سداد .
( 5 ) . ع : رسانيد .
( 6 ) . ع : آورد .
( 7 ) . ج : قوم .
( 8 ) . ع : صدّيق .
( 9 ) . ع : جمله .
( 10 ) . ج : - و .
( 11 ) . ج : است همت .
( 12 ) . ع : آن .
( 13 ) . ج و ع : بجاى .
( 14 ) . ع : - كه .
( 15 ) . ع : المعارف .