« خداوند تو را آزاد آفريده است پس بنده ديگران مباش . »
يك گزارش قديمى در وزارت مستعمرات انگلستان مىگويد : يكى از نقاط ضعف شرق كه لازم است از آن بهره جست ، روح تنبلى و بىمبالاتى آنان است . . . اين گزارش نشان مىدهد كه قدرتهاى استكبارى نمىتوانند ما را استعمار كنند تا زمانى كه ما خود اين اجازه را به آنها ندهيم .
زن نيز در كندى و عقب ماندگى امّت اسلامى و زير بار استعمار رفتن آن ، نقش غير قابل انكارى داشته است و اين در حالى است اسلام با نهيب به زن مىگويد : اى زن ، به واقعيّت خود باز گرد و در سنگر خود درآى و در تعيين سرنوشت امّتت مشاركت كن .
ورود زن به ميدان ، انگيزهاى مىشود كه مردان هم دراين زمينه مشاركت فعّال داشته باشند . با اين حال جوانان نيز نمىتوانند بگويند :
چون همسرم نمىپسندد من به كارهاى مكتبى و مذهبى وارد نمىشوم ، و نيز مرد نمىتواند از انجام فعاليّتهاى دينى - به دليل اينكه نمىداند زنش را كجا بگذارد يا در غياب خود او را به كه بسپارد - خوددارى ورزد ، چون دراين صورت همسرش او را به كوشش و فعاليّت در راه اسلام برمىانگيزاند .
الگوى نيكو
الگوى نيكو زن مسلمان آن زن قهرمانى است كه همسرش ( وهب ) را به مبارزه تشويق مىكند و مىگويد : « براى پاكان بجنگ » و نيز ( خنساء ) آن شاعر معروف كه چهار پسرش را به ميدان فرستاد و بر پيكر آنان حتّى يك قطره اشك نريخت ، در حالى كه در زمان جاهليّت براى برادرش ، صخر ،