نيز منقولست از مرصاد العباد « 1 » به عين عبارت با اندك تغيير . و ما در تعليقات منبع و مأخذ بسيارى از اقوال و عبارات قدسيه را ذكر كردهايم . و اختصار را در اينجا از ذكر آن مواضع و مقارنهء آن عبارات با متون اصلى ديده مىپوشيم .
قدسيه در ميان آثار نقشبنديه شأنى گران دارد ، و از كتب بنيادى اين طريقت است ؛ از آنكه مجموعهء سخنان بهاء الدين نقشبند است پيشواى اين طايفه ، و مؤلف و شارحش هم خواجهء پارساست از كبار مشايخ اين طريقه . لهذا از گاه تأليف باز مورد توجه همهء نقشبنديان بوده است . كثرت نسخ خطى اين كتاب در كتابخانههاى بلاد مختلف عالم خود دليلى است آشكار بر اقبال صوفيان نقشبندى بدين رساله و رواج آن در حوزههاى تصوف . و به همين سبب است كه آن را به تركى ترجمه كردهاند « 2 » . و نيز از دلايل اهميت و ارجمندى اين رساله آنكه عبد الرحمن جامى بر آن حاشيه نوشته است .
ذكر رسالهء قدسيه در بسيارى از كتب نقشبنديه آمده است . و پاره پاره مطالبى از آن نقل شده است و مؤلفان بدان استناد جستهاند « 3 » .
2 ) برخى از خصايص دستورى و لغوى
سبك كتاب مانندهء بيشتر آثار عرفانى قرن هشتم و نهم است . اشعار فارسى و عربى و آيات و احاديث باستشهاد و مناسبت بسيار نقل شده است . جملات طولانى و عبارات معترضه ( مانند ص 57 س 6 - 9 ) در آن بسيار اندك است . به تعبيرات تشبيهى و استعارى كمتر برمىخوريم و آنچه هست از تشبيهات متداول و رايج است .
شمار لغات و تركيبات عربى به نسبت آثار صوفيانهء ادوار قبل افزونترست . و البته قسم اعظم آنها اصطلاحات عرفانى است . لغات مهجور در آن نيست . افعال مركب
هامش
( 1 ) - از جمله مقايسه كنيد ص 34 - 37 قدسيه را با ص 267 - 269 مرصاد العباد .
( 2 ) - متأسفانه من - با همه جستوجو - از ترجمهء تركى قدسيه نسخهيى نيافتم و نيز نه اطلاعى از مترجم آن و زمان ترجمهاش . فقط مقالهء بابينگر ( 114 .P، 14 ،malsI reDرا ديدهام كه بدين ترجمه اشارهيى مجمل و گذرا كرده است .
( 3 ) - از جمله : انيس الطالبين /a27 وa77 ، فصل الخطاب /a289 ، الحديقة الندية فى آداب الطريقة النقشبندية / 7 ، الفيوضات الخالدية و المناقب الصاحبية / 42 ، رشحات / 23 ، 26 ، 250 . . . نفحات / 20 . . .