خواجه احمد يسوى - برياضات و مجاهدات گذرانيد « 1 » . و زمانى دراز - يعنى دوازده سال - نزد يكى ديگر از مشايخ ترك بنام خليل آتا « 2 » بود .
بهاء الدين چندى نيز « ملازمت علماء مىنمود » و « احاديث مىخواند » و « آثار صحابه رضى اللّه عنهم معلوم مىكرد » « 3 » .
خواجهء نقشبند دو بار به سفر حج رفت . و در يكى ازين سفرها چون به هرات رسيد ، ملك معز الدين حسين بن غياث الدين « 4 » او را گرامى داشت و از برايش مجلسى آراست و علماى هرات را بدانجا خواند و خود از بهاء الدين سؤالها كرد در باب طريقت و عرفان « 5 » . در سفر دومين حج نيز در هرات به ديدار زين الدين ابو بكر تايبآبادى ( متوفى 791 ) عارف مشهور رفت و سه روز با او صحبت داشت « 6 » .
گذشته از سفر حج ، بهاء الدين در طول حياتش براى سير و سلوك و ديدار مشايخ به شهرها و ديههاى بسيارى در خراسان و ماوراءالنّهر سفر كرد كه از آن جمله است :
سمرقند ، جوى موليان ، ريورتون ، اينبكته ، نسف ، سمنان ، مرو ، طوس ، مشهد رضوى ، تايباد ، عذيوت ، كرمينه ، قشلاق خواجه مبارك ( در نخشب ) ، قرشى ، كوفين ، قيزيل رباط ، كش « 7 » . . .
خواجه بهاء الدين سرانجام در شب دوشنبه سوم ربيع الاول « 8 » سال 791 خرقه تهى كرد . « سن شريف ايشان هفتاد و سه سال تمام شده بوده است و در هفتاد و چهارم بودهاند » « 9 » . و او را در همان موطن و مأوايش - قصر عارفان - به خاك سپردند « 10 » .
هامش
( 1 ) - انيس الطالبين ورق 72 . رشحات / 55 . نفحات / 383 .
( 2 ) - انيس الطالبين /b7 -b8 . نفحات / 383 - 384 . رشحات / 11 .
( 3 ) - انيس الطالبين /b13 .
( 4 ) - ملك معز الدين از امراى آل كرت بود كه در 732 به حكومت رسيد و در 771 درگذشت براى شرح بيشتر رك : روضات الجنات فى اوصاف مدينة هرات 2 / 5 - 27 .
( 5 ) - انيس الطالبين /b53 . رشحات / 55 . الحدائق الوردية / 136 .
( 6 ) - نفحات / 499 - 500
( 7 ) - انيس الطالبين ( به ترتيب نامها ) ورقa7 ،a6 ،a9 ،a12 ،a13 ،a23 ،b40 -a41 ،a49 ،a50 ،b56 ، 58 ،b73 -a74 ،a78 ،b79 ،b80 ،b48 .
( 8 ) - در انيس الطالبين /a2 بترديد « شب دوشنبه دوم يا سوم ربيع الاول » آمده است .
( 9 ) - رشحات / 57 .
( 10 ) - در مادهء تاريخ وفاتش گفتهاند :